Tag highlight

เหตุผลที่ควรอ่านผลงานของ ‘จาเร็ด ไดมอนด์’

เหตุผลที่ควรอ่านผลงานของ ‘จาเร็ด ไดมอนด์’

          ในระยะหลังมานี้ งานแปลแนววิชาการ หรือ non-fiction เริ่มเป็นที่สนใจของนักอ่าน หนึ่งในนักเขียนที่ผลงานเป็นที่กล่าวถึงและเป็นที่นิยมไม่น้อยคือ จาเร็ด ไดมอนด์ (Jared Diamond) ความน่าสนใจ อาจจะเริ่มตั้งแต่ประวัติของเขา ที่แม้แต่นักวิจารณ์ก็ยังพบว่ายากที่จะให้นิยามว่าเขาคือผู้เชี่ยวชาญด้านใดกันแน่           The Daily Mail เรียกเขาว่า นักสรีรศาสตร์ที่ผันตัวมาเป็นนักปักษีวิทยา ก่อนที่จะหันเหไปเป็นนักภูมิศาสตร์ และลงเอยที่การเป็นผู้เชี่ยวชาญในการเล่าประวัติศาสตร์แห่งมวลมนุษยชาติ แต่บางที สิ่งที่ไดมอนด์นิยามตนเองอาจจะนิยามได้ตรงประเด็นกว่า           “ผมคือนักวิทยาศาสตร์ ที่พยายามจะเข้าใจประวัติศาสตร์ด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์”           ไม่ว่าจะถูกเรียกขานอย่างไร ปฏิเสธไม่ได้ว่าผลงานของเขามักจะถูกมองว่าเป็น ‘ของขวัญแห่งปัญญา’ แต่ละเล่มเจาะลึกเรื่องราวเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสังคมมนุษย์ พาผู้อ่านดำดิ่งไปกับเรื่องชีววิทยาวิวัฒนาการ และชีวภูมิศาสตร์ ในวันนี้มีหลายเล่มที่ถูกแปลเป็นภาษาไทย เช่น           The Third Chimpanzee:…

ปกรณ์ สิงห์สุริยา: การรู้เท่าทันศาสนา (Religious Literacy) ทักษะชีวิตเพื่ออยู่ร่วมกับความแตกต่าง

ปกรณ์ สิงห์สุริยา: การรู้เท่าทันศาสนา (Religious Literacy) ทักษะชีวิตเพื่ออยู่ร่วมกับความแตกต่าง

          ศาสนามีอิทธิพลต่อมนุษย์ตั้งแต่เกิดจนตาย มันเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตผ่านรูปแบบพิธีกรรม แนวปฏิบัติ และความเชื่อต่างๆ อีกทั้ง ‘คุณค่า’ และ ‘ความดีงาม’ ของแต่ละศาสนาก็ไม่เหมือนกัน มันขีดเส้นแบ่งเขา แบ่งเราออกจากกัน และศาสนาของเราย่อมดีกว่าศาสนาอื่นซึ่งความเชื่อทำนองนี้แหละที่มักสร้างความขัดแย้ง           ในสังคมที่เต็มไปด้วยข้อมูลและความหลากหลายการรู้เท่าทันหรือการฉลาดรู้ (Literacy) เป็นทักษะสำคัญประการหนึ่งที่ช่วยให้เราฉุกคิดและยับยั้งความสุดโต่งไม่ให้แพร่กระจาย ศาสนาก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น           ปกรณ์ สิงห์สุริยา จากภาควิชามนุษยศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้หนึ่งที่สนใจประเด็นการรู้เท่าทันหรือการฉลาดรู้ทางศาสนา (Religious Literacy) และเห็นว่าเป็นหนึ่งทักษะสำคัญที่คนในสังคมควรมีเพื่อการอยู่ร่วมกับความหลากหลายทางศาสนา ซึ่งอาจกินความกว้างไกลไปถึงแนวคิดหรืออุดมการณ์ทางการเมือง ขึ้นอยู่กับว่าผู้ศึกษาจะตีกรอบคำว่า ศาสนา ไว้อย่างไร เพราะถึงที่สุดแล้ว แนวคิดทางการเมืองก็เป็นหนึ่งในความเชื่อมากมายเช่นเดียวกับศาสนาที่แพร่หลายอยู่ในสังคมและก็มักจะปะทะกันอยู่เสมอ           เขาเสนอว่าควรสอนศาสนาอย่างเป็นวิชาการมากกว่าการสอนเพื่อให้เป็นศาสนิกที่ดี เน้น ‘การเรียนรู้จากศาสนา’ มากกว่า ‘การเรียนรู้เกี่ยวกับศาสนา’…

‘อากร ภูวสุธร’ พ่อค้าหนังสือเก่าผู้ต่ออายุสื่อสิ่งพิมพ์ให้อยู่เหนือกาลเวลา

‘อากร ภูวสุธร’ พ่อค้าหนังสือเก่าผู้ต่ออายุสื่อสิ่งพิมพ์ให้อยู่เหนือกาลเวลา

          ทุกเจ็ดโมงเช้าวันเสาร์อาทิตย์ ‘อากร ภูวสุธร’ ชายผมสีดอกเลา สวมแว่นกรอบเงิน หน้าตาเหมือนอาแปะใจดี จะเดินทางมาเปิดแผงหนังสือเล็กๆ ใต้ถุนตึกแถวทรุดโทรมหัวมุมถนนกำแพงเพชรเป็นประจำทุกสัปดาห์           เขาเป็นเจ้าของร้านหนังสือ ‘ดาวแดง’ ขายหนังสือเก่าหายาก ตั้งแต่วรรณกรรมแปล เรื่องสั้นและนิยายของบรรดานักเขียนไทยชั้นครู สารพัดพ็อกเกตบุ๊กการเมืองฝ่ายซ้าย หนังสือต้องห้ามยุคคอมมิวนิสต์เรืองอำนาจ อนุสรณ์งานศพของเหล่าคนดังในสังคมไทย จนถึงหนังสือปกสวยคลาสสิกที่หาดูได้ยากยิ่งในยุคนี้           กองหนังสือสูงท่วมหัวหลายร้อยเล่มถูกจัดเรียงชิดติดกำแพงเป็นระเบียบ แม้จะดูรกแต่ถ้ามองให้ดีก็เป็นศิลปะได้เหมือนกัน ทุกเล่มห่อหุ้มด้วยฟิล์มใส ไม่อีเหละเขะขะฝุ่นเกาะสกปรก เพราะเจ้าของร้านทำความสะอาดเป็นอย่างดี           “ผมพยายามทำให้หนังสือทุกเล่มมีคุณภาพดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช็ดถูทำความสะอาด ห่อปกด้วยฟิล์มใส พอหนังสือหน้าตาดูดีมันก็น่าหยิบจับ ไม่ใช่ให้คนมองว่า โอ้โห ร้านขายหนังสือเก่า คนขายแก่ แถมหนังสือก็สกปรกฉิบหาย”           อากรหัวเราะอารมณ์ดีขณะนั่งรอลูกค้าคนแรกที่อาจเดินเข้ามาในนาทีใดก็ได้ รอยยิ้มสว่างไสวของเขาสาดส่องไปทั่วเหมือนแสงแดดยามสาย พ่อค้าแม่ค้าแผงเช่าพระตะโกนคุยกันโหวกเหวกแข่งกับเสียงรถยนต์ที่วิ่งขวักไขว่บนถนน          …

กว่า 2 ทศวรรษ การเรียนรู้แบบ Constructionism ในประเทศไทย

กว่า 2 ทศวรรษ การเรียนรู้แบบ Constructionism ในประเทศไทย

          คลาสเรียนเขียนเกมคอมพิวเตอร์ โครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่ต้องลงสำรวจชุมชน โครงการลดปริมาณอาหารเหลือเพื่อลดโลกร้อน โปรเจกต์หนังสั้นและมิวสิกวิดีโอ แผนธุรกิจของผู้ประกอบการอายุน้อยร้อยล้าน เครื่องมือเหล่านี้ มักจะถูกนำมาใช้ในคลาสเรียนแบบ Constructionism ทฤษฎีการเรียนรู้ที่นำเสนอโดยซีมัวร์ แพเพิร์ต (Seymour Papert) ตั้งแต่ช่วงปี 1960s           การเรียนการสอนแบบ Constructionism มุ่งเน้นส่งเสริมให้ผู้เรียนทำความเข้าใจโลกและสิ่งแวดล้อมรอบตัว สร้างองค์ความรู้ใหม่ด้วยตนเองจากการ ‘ลงมือทำ’ และนำมาเชื่อมโยงกับความรู้เดิมที่มีอยู่ เกิดเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสามารถต่อยอดความรู้ของตนเองได้ตลอดชีวิต           กระบวนการเรียนรู้เช่นนี้จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม และมีกระบวนการที่กระตุ้นให้ผู้เรียนตั้งคำถาม ทดลอง และที่สำคัญที่สุดคือการลงมือทำหรือสร้างสิ่งใหม่ ตรงกับคำว่า ‘Construct’ ในภาษาอังกฤษ เพราะนั่นคือช่วงเวลาที่ผู้เรียนจะประกอบสร้างองค์ความรู้หรือทฤษฎีใหม่ด้วยตนเอง           ผู้อ่านบางท่านอาจสงสัยว่า แล้วการเรียนการสอนในระบบของไทย ทั้งระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา หรือแม้กระทั่งอุดมศึกษา ไม่ได้สอดคล้องกับแนวคิด Constructionism…

การแปลคือหนทาง…หาใช่ปลายทาง

การแปลคือหนทาง...หาใช่ปลายทาง

“Every language is a world. Without translation, we would inhabit parishes bordering on silence.” “ภาษาคือโลกแต่ละใบ หากไร้ซึ่งการแปลแล้วเราคงไม่แคล้วอาศัยอยู่ในพรมแดนแสนเงียบงัน”           จอร์จ สไตน์เนอร์ (George Steiner) นักเขียน นักปรัชญา นักการศึกษากล่าวไว้ และหลังจากได้พูดคุยกับผู้ทำงานแปล ‘ในความเงียบงัน’ ทั้ง ‘แปลเข้า’ และ ‘แปลออก’ เราก็อดที่จะพยักหน้าเออออกับคำกล่าวนี้ของสไตน์เนอร์ไม่ได้           แม้จะไร้ข้อมูล และการไม่มีข้อมูลย่อมเป็นข้อมูลอย่างหนึ่ง (No data is data.) แต่เห็นเป็นประจักษ์ชัดเจนว่าเรามีงานแปล ‘นำเข้า’…

สุมาลี บำรุงสุข: นักแปลผู้แนะนำ ‘แฮร์รี่ พอตเตอร์’ ให้นักอ่านชาวไทยได้รู้จัก

สุมาลี บำรุงสุข: นักแปลผู้แนะนำ ‘แฮร์รี่ พอตเตอร์’ ให้นักอ่านชาวไทยได้รู้จัก

          ถ้าให้นึกถึงวรรณกรรมเรื่องที่จบไปนานแล้ว แต่ยังตราตรึงใจคนอ่านไม่รู้ลืม หนึ่งในชื่อที่หลายคนนึกถึงน่าจะเป็น แฮร์รี่ พอตเตอร์ (Harry Potter) ฮอกวอตส์ยังคงเป็นบ้านของนักอ่านเสมอ ในเวลาที่ไม่รู้จะอ่านอะไร แฮร์รี่ก็เป็นตัวเลือกแรกๆ ที่หลายคนหยิบขึ้นมาบ่อยๆ นอกจากการผจญภัยอันสนุกสนานในโลกเวทมนตร์แสนมหัศจรรย์ และการเฝ้าดูตัวละครที่รักได้เติบโต สิ่งที่หลายคนน่าจะจำได้คือสำนวนการแปลที่เต็มไปด้วยอรรถรสของ ‘สุมาลี’           สุมาลี บำรุงสุข อยู่กับการเขียนการอ่านมาตั้งแต่เด็ก เธอเคยเขียนวรรณกรรมเยาวชนมาก่อน และแปล แฮร์รี่ พอตเตอร์ฉบับภาษาไทย 5 เล่มจาก 7 เล่ม นั่นคือสิ่งที่หลายคนรู้ แต่สิ่งที่คุณอาจไม่รู้คือเธอนี่แหละเป็นคนแนะนำวรรณกรรมเรื่อง แฮร์รี่ พอตเตอร์ ให้ นานมีบุ๊คส์ ซื้อลิขสิทธิ์มาแปลเป็นภาษาไทย เพราะความประทับใจจากการอ่าน แฮร์รี่ พอตเตอร์ กับศิลาอาถรรพ์ ในห้องสมุดสาธารณะที่อังกฤษจนวางไม่ลง…

ประวัติศาสตร์การแปลฉบับย่อ

ประวัติศาสตร์การแปลฉบับย่อ

          คุณคงมีโอกาสได้สัมผัส ‘งานแปล’ มาอยู่บ้าง เพราะผลิตผลของการแปลอยู่รอบตัวเรา ไม่ว่าจะเป็นวรรณกรรมเล่มโปรด บทกวีแนวปรัชญา หนังสือเรียนเล่มหนา บทบรรยายไทยของภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์จากต่างประเทศ หรือแม้กระทั่งคอนเทนต์ในโลกออนไลน์           มองย้อนไปในอดีต การแปลช่วยให้เกิดการถ่ายทอดความรู้และวัฒนธรรม นักปราชญ์ในแต่ละพื้นที่บันทึกองค์ความรู้ ศิลปวิทยาการซึ่งมีคุณค่าดุจขุมทรัพย์เอาไว้ด้วยภาษาท้องถิ่น นักแปลคือผู้ที่ทำให้ ‘ความรู้’ ในโลกใบนี้เลื่อนไหลและหลอมรวม เกิดการประยุกต์ ต่อยอด และแลกเปลี่ยนอย่างเสรี เป็นฟันเฟืองที่สำคัญในการกำหนดรูปแบบวัฒนธรรมของพื้นที่ปลายทางการแปล           ประโยชน์ของการแปลภาษานั้นเด่นชัด แต่เราตระหนักถึงความสำคัญของนักแปลมากน้อยแค่ไหน บทความนี้จะพาคุณเดินทางข้ามผ่านเวลาจากอดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อมาสำรวจกันว่า การแปล และบทบาทของนักแปลที่มีต่อโลกใบนี้ มีพัฒนาการอย่างไร รูปแบบการแปล: เขาแปลกันอย่างไร           คนที่พูดได้หลายภาษา อาจจะไม่ใช่นักแปลที่ดีก็ได้…           นักแปลในอดีตหลายท่านกล่าวไว้แบบนี้ เพราะการแปลที่ดีต้องใช้มากกว่าความสามารถทางภาษา ต้องสามารถทำให้ผู้อ่านซึมซับและเข้าใจวัฒนธรรมต้นทาง สมกับคำว่า…

Auto-bio-graphy อำนาจ-ชีวิต-การเขียน

Auto-bio-graphy อำนาจ-ชีวิต-การเขียน

          “ความทุกข์เบาบางลงเมื่อได้พบความหมาย”           วิกเตอร์ อี แฟรงเกิล จิตแพทย์ชาวยิว-ออสเตรียน ผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในค่ายเอาชวิตซ์เขียนไว้ในหนังสือเล่มสำคัญของเขา (และของเรา) ‘Man’s Search for Meaning’ บันทึกชีวิตในค่ายกักกัน บันทึกวันเวลาแห่งความกลัว โกรธ เกลียดจากการต้องเห็นทั้งคนรักและคนไม่รู้จักถูกทรมานถึงตาย โดยไม่รู้ว่าวันสุดท้ายของตนจะมาถึงเมื่อไร           ในช่วงที่จิตและใจสลายเช่นนั้น แฟรงเกิลพบว่าไม่ใช่ความหวังหรือความสุขหรอกที่ทำให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ต่อไป เพราะหากเป็นเช่นนั้นชีวิตเขาคงจบสิ้นตั้งแต่วันที่ก้าวเข้าไปในค่าย แต่หากเป็น ‘ความหมาย’ ที่หมายถึงความเข้าใจในความสำคัญของทุกประสบการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะดีหรือร้าย เพื่อให้ยังพออยู่กับลมหายใจได้โดยเฉพาะในวันที่ไม่รู้ว่าจะอยู่ไปทำไม           ยากเหลือเกินที่จะจินตนาการถึงสถานการณ์ที่แฟรงเกิลเผชิญได้ นี่ไม่ใช่สถานการณ์ปกติทั่วไป ครั้งเดียวก็ผิดปกติมากเกินไปในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ หากประสบการณ์เฉพาะบุคคลของแฟรงเกิลกลับบันทึกบทเรียนสำคัญ นั่นคือบทเรียนที่ว่า “ชีวิตไม่ไร้ความหมาย” ดังชื่อหนังสือของเขาในภาษาไทย บทเรียนสากลที่ประยุกต์ใช้ได้กับผู้คนทุกสมัย ทุกชนชั้น ทุกสัญชาติว่าความทุกข์แปรเปลี่ยนเป็นความหมายเมื่อเราถอยมาพิจารณาชีวิตจากมุมกว้าง เพื่อให้เห็นความเชื่อมโยง เห็นแก่นแท้ใจความสำคัญซึ่งอยู่ตรงนั้นเสมอไม่ว่าสถานการณ์ชีวิตจะพยายามกระแทก เขย่าเรารุนแรงเพียงใด…

GLAMhack ปลดล็อกข้อมูลวัฒนธรรม ปั้นนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ผู้ใช้

GLAMhack ปลดล็อกข้อมูลวัฒนธรรม ปั้นนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ผู้ใช้

          เป็นเวลา 2 วันเต็มที่ห้องออดิทอเรียมของ Musée d’ethnographie de Genève หรือเรียกย่อๆ ว่า MEG พิพิธภัณฑ์ใจกลางกรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ คลาคล่ำไปด้วยผู้เชี่ยวชาญสายไอที และนักวิชาการสายวัฒนธรรม แต่ละกลุ่มพูดคุยกันอย่างคร่ำเคร่งเพื่อร่วมกันวิเคราะห์โจทย์ของกลุ่มตนเองที่เตรียมการล่วงหน้ามาแล้ว ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ‘hackathon’ หลายสิบชีวิตต่างระดมสมองปั้นโปรเจกต์ แม้ในช่วงอาหารเย็นหรือช่วงเวลาพักจิบชากาแฟ ก็ยังไม่หยุดพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เผื่อว่าไอเดียจะพุ่งกระฉูด จุดไฟติดขึ้นมา เมื่อได้เปลี่ยนอิริยาบถและสิ่งแวดล้อม           ในที่สุดเวลาก็ดำเนินมาถึงช่วงสุดท้าย คือการนำเสนอโปรเจกต์ที่แต่ละทีมสกัดไอเดียกลั่นกรองมาอย่างดีจนเกิดเป็นต้นแบบ หรือ ‘Prototype’           บ้างก็เป็นผลงานง่ายๆ แต่แก้ไขปัญหาที่ถูกนำมาเป็นโจทย์ตั้งต้นอย่าง Chatbot             บ้างก็ทำแผนที่แบบอินเทอร์แอคทีฟ นำเสนอข้อมูลทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมให้เข้าใจง่าย           บ้างพยายามคิดค้นวิธีแก้ไขปัญหาการทำงานหลังบ้านให้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการใช้…

แหล่งชุมนุมความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะเพื่อการเรียนรู้
และห้องสมุดกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

                                                                                            

The KOMMON มีการใช้คุกกี้ เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ไปวิเคราะห์และปรับปรุงการให้บริการที่ดียิ่งขึ้น คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้สำหรับการวิเคราห์

    คุกกี้นี้เป็นการเก็บข้อมูลสาธารณะ สำหรับการวิเคราะห์ และเก็บสถิติการใช้งานเว็บภายในเว็บไซต์นี้เท่านั้น ไม่ได้เก็บข้อมูลส่วนตัวที่ไม่เป็นสาธารณะใดๆ ของผู้ใช้งาน

บันทึก