พิพิธภัณฑ์ค่ายกักกันนาซี เล่าเรื่องไม่อยากจำ ถ่ายทอดประสบการณ์ลืมไม่ลง

31 views
May 26, 2023

‘คุณจะเลือกหรือตัดสินใจอย่างไร หากตกอยู่ในสภาวะที่ต้องเผชิญแรงกดดันจากเพื่อน อำนาจ และความไม่ไว้วางใจ’

แนวคิดดังกล่าว คือส่วนหนึ่งของ ‘Right or Wrong’ นิทรรศการภายในพิพิธภัณฑ์ของอนุสรณ์สถานอาเมอร์สโฟร์ต ประเทศเนเธอร์แลนด์ (National Monument Kamp Amersfoort) ซึ่งตั้งอยู่ในค่ายกักกันของทหารนาซี สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 มีนักโทษและเชลยศึกเคยถูกคุมขังที่นี่ประมาณ 47,000 คน พวกเขาถูกปฏิบัติอย่างไร้มนุษยธรรม ต้องเผชิญความอดอยาก การทารุณกรรม การบังคับใช้แรงงาน และหลายคนถูกประหารชีวิต

ในบรรยากาศที่มืดมิด ผู้เยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์กลุ่มละ 16 คน จะเริ่มแนะนำตนเองและเข้าสู่โลกจำลองประสบการณ์ผ่านแว่น VR ภายในนั้นทุกคนต้องเผชิญกับคำถามและสถานการณ์ทางแยกแห่งศีลธรรม เช่น คุณจะทำอย่างไรเมื่อพบคนถูกทำร้ายบนถนน ทั้งคำตอบ สายตา และท่าทางล้วนถูกจับตามอง หลังจบเกมผู้เล่นจะถกเถียงและแบ่งปันความเห็นเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ตนเองได้รับ

สถานที่แห่งความทรงจำที่ไม่น่าจดจำนี้ ถูกสร้างเป็นพิพิธภัณฑ์เมื่อปี 2005 และปรับปรุงใหม่ในปี 2021 นำเสนอเรื่องราวความโหดร้ายที่ถูกจารึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ แนวคิดหลักในการออกแบบสื่อถึง ‘ขั้วตรงข้าม’ ของสิ่งต่างๆ อาทิ ความชั่ว-ความดี ความมืด-ความสว่าง ความเก่า-ความใหม่ เป็นต้น นิทรรศการมีทั้งส่วนพื้นที่ภายในอาคารและกลางแจ้ง โดยใช้เทคโนโลยีมาช่วยสร้างเสริมประสบการณ์แก่ผู้เยี่ยมชมอย่างมีส่วนร่วม

ที่อาคารหลัก ผู้เยี่ยมชมจะต้องเดินลงบันไดแคบและชันเพื่อเข้าไปในห้องใต้ดินขนาดมหึมา ภายในตกแต่งด้วยโทนสีเข้มเพื่อสร้างความรู้สึกกดดัน นิทรรศการประกอบด้วยภาพสีขาวดำของบุคคลเรียงรายอยู่บนเสาและผนัง พวกเขาคือนักโทษ ผู้คุม และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับค่ายแห่งนี้ สายตาของแต่ละคนจ้องมองออกมาอย่างเฉยเมย แต่เมื่อผู้เยี่ยมชมเปิดลิ้นชักบรรจุสิ่งของส่วนตัวของคนในภาพเหล่านั้น ภาพจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลที่อบอุ่นขึ้น พร้อมมีเสียงบอกเล่าเรื่องราวสั้นๆ เกี่ยวกับชีวิตของพวกเขา นักออกแบบตั้งใจนำเสนอว่า ทุกคนในภาพมีตัวตน มีชื่อ และเคยมีชีวิต

อีกโซนหนึ่งเป็นนิทรรศการเสมือนจริง มีวัตถุประสงค์เพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์ของผู้เยี่ยมชม ว่าด้วยความอยุติธรรมที่เกิดในสังคมจากอดีตสู่ปัจจุบัน ก่อนออกจากอาคารพิพิธภัณฑ์ พวกเขาจะเดินผ่านห้องสำหรับการครุ่นคิด บริเวณนั้นมีปากกาให้ทุกคนเขียนบนผนังกระจก เพื่อสะท้อนความคิดเกี่ยวกับนิทรรศการและทบทวนตัวเองว่า ‘ฉันเพิ่งได้สัมผัสประสบการณ์อะไร’ เมื่อออกไปด้านนอกอาคาร ทุกคนจะได้พบกับแสงสว่างและธรรมชาติอีกครั้งซึ่งเปรียบดังอิสรภาพ บริเวณดังกล่าวจัดแสดงแบบจำลองค่ายกักกันในอดีต และสนามยิงปืน

“คนรุ่นผมและคนรุ่นอื่นๆ แทบจะจินตนาการไม่ออกถึงชีวิตและความกลัวในยามสงคราม… นั่นคือเหตุผลว่าทำไมประวัติศาสตร์ยุคนั้นจึงสำคัญ มันควรได้รับการเก็บรักษาและถูกถ่ายทอดต่อไป ณ อนุสรณ์สถานอาเมอร์สโฟร์ตที่ได้รับการปรับปรุงใหม่ เราอยากให้เรื่องราวของคนในอดีตเป็นบทเรียน ซึ่งสามารถนำมาใช้ที่นี่และเดี๋ยวนี้” มาร์ก รึตเตอ (Mark Rutte) นายกรัฐมนตรีเนเธอร์แลนด์กล่าวในการเปิดพิพิธภัณฑ์

นับตั้งแต่อนุสรณ์สถานอาเมอร์สโฟร์ตซึ่งบูรณะใหม่เปิดให้บริการ ก็ได้รับการตอบรับจากสาธารณชนอย่างท่วมท้น แม้ในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโควิด-19 พิพิธภัณฑ์มีผู้เยี่ยมชมมากกว่า 18,000 คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี สัญญาณดังกล่าวสะท้อนถึงความหวังว่า คนรุ่นต่อไปจะไม่ลืมเรื่องราวสำคัญเกี่ยวกับบรรพบุรุษของพวกเขา

พิพิธภัณฑ์ค่ายกักกันนาซี เล่าเรื่องไม่อยากจำ ถ่ายทอดประสบการณ์ลืมไม่ลง
Photo: © Mike Bink / Tinker imagineers

รับชมบรรยากาศภายในพิพิธภัณฑ์ อนุสรณ์สถานอาเมอร์สโฟร์ต


ที่มา

บทความ “National Monument Kamp Amersfoort” จาก awards.segd.org (Online)

บทความ “National Monument Kamp Amersfoort” จาก int.design (Online)

บทความ “National Monument Kamp Amersfoort exhibition design” จาก creativereview.co.uk (Online)

บทความ “Digital experiences for screens & spaces” จาก yipp.nl (Online)

เว็บไซต์ Kamp Amersfoort (Online)

แหล่งชุมนุมความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะเพื่อการเรียนรู้
และห้องสมุดกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

                                                                                            

The KOMMON มีการใช้คุกกี้ เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ไปวิเคราะห์และปรับปรุงการให้บริการที่ดียิ่งขึ้น คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้สำหรับการวิเคราห์

    คุกกี้นี้เป็นการเก็บข้อมูลสาธารณะ สำหรับการวิเคราะห์ และเก็บสถิติการใช้งานเว็บภายในเว็บไซต์นี้เท่านั้น ไม่ได้เก็บข้อมูลส่วนตัวที่ไม่เป็นสาธารณะใดๆ ของผู้ใช้งาน

บันทึก