ห้องสมุดมรณานุสติ เปิดอกคุยเรื่องความตายระบายความเศร้า

14 views
July 13, 2022

“โรคระบาดกระตุ้นเตือนให้เราคิดถึงการสูญเสียมากขึ้น เราต่างก็เข้าใจว่าทุกคนจะต้องตาย แต่การพูดเรื่องความตายกลับเป็นเรื่องน่าอึดอัด เราไม่รู้จะเริ่มต้นคุยกับคนที่กำลังเศร้าโศกอย่างไร และไม่มีใครคิดวางแผนเกี่ยวกับการตาย ในสังคมของเราความตายเป็นเรื่องต้องห้ามยิ่งกว่าเรื่องเพศเสียอีก”

ความเห็นของหัวหน้าฝ่ายบริการด้านวัฒนธรรมของห้องสมุดเรดบริดจ์ กรุงลอนดอน สอดคล้องกับผลสำรวจที่พบว่าชาวอังกฤษเกือบ 80% เห็นว่าการพูดถึงความตายเป็นเรื่องยาก และการไม่สามารถระบายความรู้สึกทุกข์โศกออกมาให้ใครฟัง ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตอย่างรุนแรง

ห้องสมุดประชาชนเรดบริดจ์ ได้ริเริ่ม ‘ห้องสมุดความตายด้านบวก’ (Death Positive Libraries) สร้างพื้นที่ปลอดภัยในชุมชน ให้ผู้คนสามารถพูดคุยเรื่องความตายได้อย่างสบายใจและไม่รู้สึกโดดเดี่ยว โดยเน้นการใช้วรรณกรรม ศิลปะ และภาพยนตร์ เป็นสื่อกลางจุดประเด็นการเปิดอกสนทนาในเรื่องที่ละเอียดอ่อน

ห้องสมุดจัดคอลเลกชันหนังสือว่าด้วยความตายแยกไว้โดยเฉพาะและติดป้ายชัดเจนสะดุดตา มีการประดับตกแต่งห้องสมุดให้สอดคล้องกับกิจกรรมที่จัดขึ้นในแต่ละช่วง บางครั้งให้ความรู้สึกวังเวงและโศกเศร้า แต่บางครั้งกลับมีบรรยากาศที่สนุกสนาน มีสีสัน และก่อให้เกิดรอยยิ้มได้ เช่น คอนเสิร์ต และงานปาร์ตี้

ห้องสมุดความตายด้านบวกเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ ‘ความรักหลังความตาย’ ซึ่งเป็นการวิจัยร่วมกันระหว่างมหาวิทยาลัยนอร์ทัมเบรียกับห้องสมุดประชาชน 3 แห่ง ในอังกฤษ วัตถุประสงค์เพื่อนำเทคโนโลยีมาใช้เก็บรักษาความรัก ความทรงจำ และประสบการณ์อันล้ำค่า ซึ่งสามารถคงอยู่แม้ว่าตัวเราหรือคนที่รักตายจากโลกนี้ไปแล้ว

ในมุมหนึ่งของห้องสมุดติดตั้งซุ้มตกแต่งด้วยผ้าสีขาวราวกับงานศพ มีโต๊ะเก้าอี้สำหรับนั่งสนทนาถึงสิ่งที่แต่ละคนอยากให้เกิดขึ้นหลังการตาย มี ‘ตั๋วแห่งความตาย’ รอให้เลือกหลายสิบรูปแบบทั้งแบบธรรมดาและไม่ธรรมดา แต่พลังของเทคโนโลยีกำลังจะทำให้เป็นไปได้ในอนาคต เช่น การนำเถ้ากระดูกไปสร้างเป็นวัตถุแห่งความทรงจำโดยใช้เครื่องพิมพ์สามมิติ การแปลงศพให้เป็นพลังงานไฟฟ้า การสวมเสื้อผ้าฝ้ายที่มีสปอร์เห็ดราให้ผู้ตายเพื่อการย่อยสลายที่ง่ายขึ้น การถ่ายโอนความคิดของมนุษย์ไปเก็บไว้ในหุ่นยนต์ ฯลฯ

ในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโควิด-19 การให้บริการห้องสมุดความตายด้านบวกจำเป็นต้องเปลี่ยนจากพื้นที่กายภาพไปเป็นพื้นที่ดิจิทัล เช่น การจัด ‘คาเฟ่แห่งความตาย’ พื้นที่แบ่งปันประสบการณ์ ความหวัง และความกลัว เกี่ยวกับการสูญเสีย ในปี 2020 เพียงปีเดียว มีผู้คนร่วมพูดคุยและทำกิจกรรมออนไลน์มากกว่า 5,000 คน กว่า 60% ของผู้เข้าร่วมระบุว่า พวกเขารู้สึกสบายใจมากขึ้นที่จะพูดถึงความตายในห้องสมุด กิจกรรมนี้ทำให้เห็นว่า ห้องสมุดสามารถมีบทบาทเป็นพื้นที่ทางสังคมสำหรับการพูดคุยเรื่องราวที่ละเอียดอ่อน และช่วยเยียวยาจิตใจที่บอบช้ำในสถานการณ์อันวิกฤต

ผู้ที่ต้องการทดลองตีตั๋วแห่งความตาย สามารถร่วมกิจกรรมได้ง่ายๆ ผ่านช่องทางออนไลน์ ที่ลิงก์ https://afterlifetickets.co.uk/

ห้องสมุดมรณานุสติ เปิดอกคุยเรื่องความตายระบายความเศร้า
Photo: Death Positive Library


ที่มา

เว็บไซต์ Love After Death (Online)

บทความ “Death positive libraries: A national framework” จาก librariesconnected.org.uk (Online)

บทความ “The Death Positive Library” จาก visionrcl.org.uk (Online)

บทความ “UK libraries become ‘death positive’ with books and art on dying” จาก theguardian.com (Online)

แหล่งชุมนุมความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะเพื่อการเรียนรู้
และห้องสมุดกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

                                                                                            

The KOMMON มีการใช้คุกกี้ เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ไปวิเคราะห์และปรับปรุงการให้บริการที่ดียิ่งขึ้น คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้สำหรับการวิเคราห์

    คุกกี้นี้เป็นการเก็บข้อมูลสาธารณะ สำหรับการวิเคราะห์ และเก็บสถิติการใช้งานเว็บภายในเว็บไซต์นี้เท่านั้น ไม่ได้เก็บข้อมูลส่วนตัวที่ไม่เป็นสาธารณะใดๆ ของผู้ใช้งาน

บันทึก