สอนนอกกรอบกับ TikTok ออกนอกขนบการเรียน

21 views
November 25, 2021

ปัจจุบัน การศึกษาและการเรียนรู้สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในห้องเรียนและบนโลกออนไลน์ แอปพลิเคชันวิดีโอแพลตฟอร์มที่ได้รับความนิยมสูงอย่าง TikTok จึงถูกนำมาประยุกต์เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดความรู้และเชื่อมสัมพันธ์กับผู้เรียน

ลักษณะเด่นของ TikTok คือเป็นแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นที่ผู้ใช้สามารถสร้างวิดีโอความยาวตั้งแต่ 15 วินาทีจนถึงสูงสุดไม่เกิน 3 นาที ได้อย่างง่ายๆ และยังสอดแทรกเพลงประกอบ ฟิลเตอร์ หรือเอฟเฟกต์ต่างๆ เข้าไปได้ เมื่อความบันเทิงมาผนวกกับการศึกษา จึงสร้างปรากฏการณ์ด้วยยอดวิวมหาศาล อาทิ #learnonTikTok มียอดวิว 7.72 หมื่นล้านวิว #TeachersOfTikTok มียอดวิว 7.6 พันล้านวิว ส่วน TikTok การศึกษาและการเรียนรู้สัญชาติไทยอย่าง #TikTokUni ก็มียอดวิวสูงถึงกว่า 2 หมื่นล้านวิว

จุดเด่นที่ทำให้ TikTok สามารถนำมาประยุกต์เป็นเครื่องมือหรือสื่อสารสอนทางด้านการศึกษาได้เป็นอย่างดี มีอย่างน้อย 3 ประการ

สร้างบทเรียนที่ย่อยง่าย สามารถตั้งคำถามกระตุ้นให้นักเรียนขบคิด นำไปต่อยอดหรือค้นคว้าต่อในแหล่งข้อมูลอื่น ในกรณีนี้ ผู้สอนอาจนำวิดีโอบทเรียนต่างๆ มาสร้างเป็นลิสต์รายการ แล้วแบ่งตามหมวดวิชาหรือหัวข้อ เพื่อช่วยให้นักเรียนเข้าถึงความรู้ที่ต้องการได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้ผู้สอนควรกำหนดประเด็นให้ชัดเจน เล่าเนื้อหาอย่างกระชับ เพื่อให้สอดคล้องกับเทรนด์การเรียนรู้แบบทีละเล็กละน้อย (Micro-Learning) ของกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเป็นผู้เรียนเจน Z ลงมาจนถึงเด็กประถม

ตัวอย่างที่น่าสนใจ เช่น วินนี สโลน ครูสอนวิทยาศาสตร์ สร้างบทเรียนบน TikTok เพื่อช่วยให้นักเรียนเข้าใจแนวคิดหลัก ถ่ายทอดข้อมูลด้วยน้ำเสียงอย่างเป็นมิตรโดยไม่ต้องปรุงแต่ง และใช้แอป Google Docs ในการรวบรวมวิดีโอทุกตอน แล้วแบ่งเป็นหมวดหมู่ ทำให้นักเรียนเข้าถึงบทเรียนต่างๆ ได้ง่ายขึ้น

กระตุ้นการมีส่วนร่วมและเพิ่มสีสันในการเรียนรู้ เช่น มอบโจทย์ให้นักเรียนทำรายงานเดี่ยวหรือกลุ่ม แต่เปลี่ยนจากการนำเสนอหน้าชั้นเรียนเป็นการนำเสนอผ่านวิดีโอสั้นบน TikTok ซึ่งจะช่วยกระตุ้นให้นักเรียนได้แสดงความคิดสร้างสรรค์ นำความรู้ที่ได้จากในชั้นเรียนมาตกผลึกและถ่ายทอดในแบบฉบับของตัวเอง ส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันแบบเพื่อนช่วยเพื่อน (Peer-to-Peer Learning) การมีส่วนร่วมในกระบวนการสร้างสรรค์เนื้อหา การแบ่งหน้าที่ในการถ่ายทำ หรือการแสดงบทบาทสมมติ ทำให้นักเรียนสนุกกับการเรียนรู้และซึมซับเนื้อหาได้ดีขึ้น

กรณีตัวอย่าง เช่น แม็ต เฮด ครูประถมในรัฐโอเรกอน ประสบปัญหากับการสอนทางไกลในช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เขาพบว่าเด็กนักเรียนเบื่อหน่ายและไม่ค่อยเข้าห้องเรียนออนไลน์ แม็ตจึงคิดหาวิธีกระตุ้นความสนใจของเด็กๆ โดยเริ่มใช้ TikTok โพสต์วิดีโอกิจกรรมบริหารสมอง มีการทำชาเลนจ์ชวนนักเรียนให้มาร่วมสนุก จนบัญชีของเขามียอดผู้ติดตามกว่า 2 แสนคน

เชื่อมความสัมพันธ์ครูกับนักเรียน การที่ผู้ใหญ่หรือครูพยายามใช้แพลตฟอร์มของวัยรุ่น คือการแสดงออกว่าพวกเขาพร้อมเปิดใจเรียนรู้ ปรับตัวให้เข้ากับผู้เรียน ดังตัวอย่างของ เจเรมี ริงเคล ครูมัธยมในรัฐอิลลินอยส์ เคยมีปัญหาความสัมพันธ์กับนักเรียน เขาพบว่าเด็กๆ ชอบพูดถึง TikTok จึงลองโพสต์วิดีโอเล่าเรื่องตัวเองเพื่อดูปฏิกิริยาของนักเรียน ปรากฏว่าได้รับการตอบรับที่ดี เด็กๆ กระตือรือร้นอยากรู้จักตัวตนของเขามากขึ้น จนเขาสามารถสื่อสารกับเด็กนักเรียนได้ดีขึ้นในที่สุด

ส่วน คลอดีน เจมส์ ครูมัธยมวัย 54 ปี ยอมเปิดบัญชี TikTok และขอให้เด็กๆ ช่วยสอนวิธีใช้ เพียงสัปดาห์แรกช่อง MsJames ที่เธอใช้สอนวิชาไวยากรณ์และการเขียน ก็มีผู้ติดตามถึง 1 หมื่นคน และก้าวสู่หลักล้านภายในเวลาไม่ถึงครึ่งปี เธอบอกว่าตั้งแต่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ทุกอย่างก็เปลี่ยนไปหมด และเธอพยายามปรับตัว เข้าถึงเด็กนักเรียนด้วยการลองใช้แอปที่พวกเขาชื่นชอบ

การใช้ TikTok เป็นสื่อการสอน มีข้อควรระวังอยู่บ้างเช่นกัน อาทิ สมาธิของผู้เรียน ปัญหาความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล การกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ รวมถึงภัยมืดที่แฝงมากับอินเทอร์เน็ต ผู้สอนที่จะนำ TikTok ไปปรับใช้ในการเรียนการสอน ควรคำนึงถึงผลกระทบด้านลบที่อาจเกิดขึ้นและเตรียมวิธีป้องกันปัญหาล่วงหน้า อาทิ

ให้คำปรึกษาแนะนำ รวมถึงให้ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้อินเทอร์เน็ต ปิดโหมด Duet เพื่อป้องกันการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ จำกัดการแชร์ หรือการนำคอนเทนต์ไปใช้แบบผิดวัตถุประสงค์ คอยกลั่นกรองความคิดเห็นที่ปรากฏในช่องของตัวเอง ไม่ให้มีความคิดเห็นเชิงลบ บล็อกผู้ก่อกวนทั้งหลายที่มีเจตนาปั่นป่วนหรือทำลายบรรยากาศ คำนึงถึงความสมัครใจของเด็กนักเรียน ไม่ควรบังคับให้ผู้เรียนใช้ TikTok แต่นำเสนอเป็นทางเลือก และคอยสังเกตด้วยว่า ในระหว่างการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มนี้ เด็กๆ มีสมาธิหรือไม่

คลิปวิดีโอ Winnie Sloan สอนเรื่อง DNA และ RNA

คลิปวิดีโอ Matt Head ชวนทำชาเลนจ์กิจกรรมบริหารสมอง

คลิปวิดีโอ Claudine James สอนไวยากรณ์อังกฤษเบื้องต้น

สอนนอกกรอบกับ TikTok ออกนอกขนบการเรียน


ที่มา

บทความ “​TikTok: Powerful Teaching Tool or Classroom Management Nightmare?” จาก edweek.org (Online)

บทความ “​9 TikTokers with Amazing Educational Content” จาก digitalinformationworld.com (Online)

บทความ “​TikTok & Education: How TikTok Is Transforming Education For Gen Z” จาก fanbytes.co.uk (Online)

บทความ “​How can TikTok Be Used in the Classroom?” จาก techlearning.com (Online)

บทความ “From Headache to Helpful—Teachers on Using TikTok in the Classroom​” จาก edutopia.org (Online)

แหล่งชุมนุมความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะเพื่อการเรียนรู้
และห้องสมุดกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

                                                                                            

The KOMMON มีการใช้คุกกี้ เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ไปวิเคราะห์และปรับปรุงการให้บริการที่ดียิ่งขึ้น คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้สำหรับการวิเคราห์

    คุกกี้นี้เป็นการเก็บข้อมูลสาธารณะ สำหรับการวิเคราะห์ และเก็บสถิติการใช้งานเว็บภายในเว็บไซต์นี้เท่านั้น ไม่ได้เก็บข้อมูลส่วนตัวที่ไม่เป็นสาธารณะใดๆ ของผู้ใช้งาน

บันทึก