‘พิพิธภัณฑ์วรรณกรรมโยซาน’ กลั่นจากชีวิตและการต่อสู้ของคิมจองฮัน

11 views
May 15, 2023

ที่ย่านนัมซาน เมืองปูซาน ในซอยย่านชุมชนอันเงียบสงบ ใกล้กับสถานีรถไฟใต้ดินเกือบสุดสายสีส้มของปูซาน บนภูเขาที่ไม่น่าจะมีพิพิธภัณฑ์ซ่อนตัวอยู่ได้ มีป้ายสีดำขรึมเขียนไว้ว่า ‘พิพิธภัณฑ์วรรณกรรมโยซาน คิม จอง-ฮัน’

‘ใช้ชีวิตให้สมกับเป็นคน’

ตัวอักษรฮันกึลขนาดใหญ่ในเครื่องหมายคำพูดปรากฏอยู่บนผนังด้านหน้าของอาคารพิพิธภัณฑ์ เคียงข้างใบหน้าของคิม จอง-ฮัน นามปากกา โยซาน เจ้าของข้อความดังกล่าว

โยซานเป็นนักเขียนชาวเกาหลีที่เกิดในปี 1908 ในย่านแห่งนี้ งานเขียนของเขาถ่ายทอดเรื่องราวของคนชายขอบในชนบท กระตุ้นให้ผู้คนรักชาติ ในยามที่เกาหลียังถูกปกครองโดยญี่ปุ่น เขาจึงโดนหมายหัวในฐานะนักเขียนที่ทำให้ผู้คนกระด้างกระเดื่องกับชนชั้นปกครอง ประโยคนี้จึงหมายถึงการใช้ชีวิตโดยไม่ยอมอ่อนข้อต่ออำนาจและหลงระเริงไปกับผลประโยชน์ที่ได้จากการเข้าข้างกลุ่มคนเหล่านั้น

ชื่อของโยซานกลายมาเป็นชื่อรางวัลวรรณกรรมสำคัญของปูซาน ที่หนังสือพิมพ์ปูซานอิลโบมอบให้นักเขียนที่มีผลงานโดดเด่นต่อเนื่องมาเป็นปีที่ 39 แล้ว เรียกได้ว่าชื่อของเขาไม่เคยหายไปจากแวดวงวรรณกรรมเกาหลี แม้จะล่วงลับไปตั้งแต่ปี 1996

ความสำคัญและความหมายของนักเขียนคนหนึ่งที่มีบ้านเกิดที่นี่ จึงเป็นหนึ่งในสาเหตุของการเชื่อมร้อยความเป็นพิพิธภัณฑ์ให้เข้ากับชุมชน แต่ไม่ได้ให้ความรู้สึกว่าเป็นอนุสรณ์แห่งการเชิดชู ที่เข้ามาเดินดูแล้วรู้สึกว่ากำลังเรียนรู้เรื่องราวของยอดมนุษย์ที่เราเอื้อมไม่ถึง

พิพิธภัณฑ์วรรณกรรมนี้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน เล่าเรื่องราวของนักเขียนคนเดียวก็คือโยซาน ชั้นแรกเป็นห้องสมุดเล็กๆ และห้องรับแขก มีรายชื่อนักเขียนผู้ได้รับรางวัลวรรณกรรมโยซานพร้อมประวัติและผลงาน บนชั้นหนังสือที่เรียงเกือบเต็มผนัง ผลงานเล่มเล็กๆ วางแสดงและจำหน่าย ส่วนชั้น 2 เป็นห้องจัดแสดงข้าวของของคิม จอง-ฮัน ถ่ายทอดชีวิตและความอุตสาหะของมนุษย์ผู้ดำรงชีวิตในฐานะนักเขียน อีกส่วนหนึ่งเป็นหนังสือของโยซานที่แปลไปเป็นภาษาต่างๆ หรือปรากฏในวารสารวรรณกรรมของต่างประเทศ

นิทรรศการในชั้น 2 แสดงให้เห็นบริบทความสัมพันธ์ของพิพิธภัณฑ์กับสถานที่ตั้ง ผนังด้านหนึ่งเล่าความเชื่อมโยงระหว่างโยซานกับย่านนัมซาน เช่น เป็นบ้านเกิดของเขา หรือการที่วัดพอมอซา วัดชื่อดังของย่านนี้ยังเป็นฉากหลังสำคัญของนิยายเรื่อง อกชิมมี ที่เขาเขียนขึ้นในปี 1936 ทำให้เราเห็นว่าการมีอยู่ของพิพิธภัณฑ์นั้นสัมพันธ์และมีความหมายกับพื้นที่ โดยไม่จำเป็นต้องดีไซน์ให้หวือหวา

พิพิธภัณฑ์เล่าเรื่องราวของคนคนหนึ่งอย่างเรียบง่าย มีห้องนิทรรศการที่จัดแสดงข้าวของที่แสนธรรมดา ทั้งเครื่องเขียน ตราประทับเอกสาร สร้อยไม้กางเขน สมุดบัญชี แท่นหมึก บัตรลงทะเบียนผู้ป่วย แว่นขยาย ลูกคิด นามบัตรภาษาต่างๆ ปริญญาบัตร มีแม้กระทั่งบัตรประจำตัวประชาชน หรือกรรไกรตัดเล็บ สถานที่นี้จึงน่าสนใจเพราะซ่อนกลิ่นอายของอดีตที่ไม่ใช่แค่นักเขียนชื่อดังห่างเหิน แต่เป็นมนุษย์เดินดินที่เคยใช้ชีวิตเหมือนกับเรา

ของที่จัดแสดงมีบัตรคำภาษาเกาหลีจำนวนมาก นี่คือพจนานุกรมคลังคำทำมือที่เขาบันทึกและรวบรวมด้วยตัวเองจนกลายเป็นกองใหญ่เพื่อใช้ทำงานเขียน ใบเกรดสมัยเรียนที่ญี่ปุ่นซึ่งแสดงให้เห็นว่าเขาไม่ใช่คนเรียนเก่ง แต่มุ่งมั่นเรื่องการเขียนการอ่านเป็นหลัก หรือแม้แต่ผังไทม์ไลน์สำคัญทางประวัติศาสตร์เกาหลีแผ่นใหญ่ยักษ์ที่โยซานเขียนขึ้นมาเองกับมือเพื่อใช้ประกอบการเขียนนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ของเขา

ความเป็น ‘คนชายขอบ’ ที่ต่อสู้กับอำนาจอยุติธรรม คือสารที่พิพิธภัณฑ์วรรณกรรมแห่งนี้ต้องการสื่อความหมายกับผู้มาเยี่ยมเยียน นอกจากนี้ การจัดแสดงบอกเล่าเรื่องราวของโยซานในพิพิธภัณฑ์ยังให้ข้อคิดว่า การจะเรียนรู้และจดจำคนคนหนึ่งไม่จำเป็นต้องทำให้เขาดูสูงส่งเลิศเลอ ขอเพียงแค่คนคนนั้นใช้ชีวิตอย่างมีความหมายต่อคนอื่นๆ ให้มากพอ ข้าวของ “ธรรมดาๆ” ของเขาก็จะถูกเก็บเอาไว้เพื่อบันทึกความทรงจำ

Photo: Visit Busan

แหล่งชุมนุมความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะเพื่อการเรียนรู้
และห้องสมุดกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

                                                                                            

The KOMMON มีการใช้คุกกี้ เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ไปวิเคราะห์และปรับปรุงการให้บริการที่ดียิ่งขึ้น คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้สำหรับการวิเคราห์

    คุกกี้นี้เป็นการเก็บข้อมูลสาธารณะ สำหรับการวิเคราะห์ และเก็บสถิติการใช้งานเว็บภายในเว็บไซต์นี้เท่านั้น ไม่ได้เก็บข้อมูลส่วนตัวที่ไม่เป็นสาธารณะใดๆ ของผู้ใช้งาน

บันทึก