หลายคนที่กลับไปตั้งหลักที่บ้านเกิดหลังทำงานในเมืองใหญ่มาหลายปี มักอยากเปิดร้านกาแฟหรือร้านหนังสืออิสระ พื้นที่เล็กๆ ที่เป็นของตัวเอง และเป็นที่รวมตัวของคนที่รักสิ่งคล้ายกัน ‘คนรุ่นใหม่กลับบ้าน’ เหล่านี้มาพร้อมประสบการณ์ ความรู้ และความหวังที่จะทำให้บ้านเกิดมีคุณภาพชีวิตขึ้นทีละนิด
ร้านหนังสือความกดอากาศต่ำ ของ เบียร์ – คีตญา อินทรแก้ว ก็เริ่มต้นจากความตั้งใจแบบนั้นเช่นกัน ในฐานะร้านหนังสืออิสระแห่งแรกของสตูล ที่นี่เคยเป็นเหมือนห้องรับแขกของคนรุ่นใหม่ ในช่วงโควิดบางคนกลับมาพร้อมความรู้เรื่องกาแฟ บางคนเป็นนักอ่าน บางคนมีความคิดสร้างสรรค์แต่ไม่มีพื้นที่แสดงออก ร้านหนังสืออิสระที่เปิดตัวพร้อมๆ กับหนังสือรวมเรื่องสั้นในชื่อเดียวกัน จึงเต็มไปด้วยผู้คนใหม่ๆ และบทสนทนาที่เกิดขึ้นไม่รู้จบ
“นอกจากในส่วนของร้านหนังสือ พาร์ทการทำงานของเราก็จะมีในส่วนของสำนักพิมพ์ผจญภัยด้วย ตอนแรกก็เป็นพื้นที่นั่งทำงานของเราเอง เป็นพื้นที่ต้อนรับเวลาที่พี่ๆ เพื่อนๆ นักเขียนแวะมาหา ต่อมาก็เริ่มกลายเป็นห้องรับแขกของชาวสตูลบางกลุ่มไปด้วย เวลามีเพื่อนมาจากต่างจังหวัด หรือต่างประเทศ เขาก็จะนึกถึงร้านของเรา ซึ่งมันก็น่าแปลกประหลาดเหมือนกัน ลูกค้าหลักๆ ที่มาซื้อหนังสือ เป็นลูกค้าจากต่างพื้นที่ทั้งนั้นค่ะ”
ในร้านหนังสือที่ขนาดไม่ได้กว้างใหญ่มาก หนาแน่นไปด้วยชั้นหนังสือน้อยใหญ่ ลักษณะการจัดวางหนังสือ ซ้อนกันเป็นชั้นๆ มีของประดับตกแต่งกระจุกกระจิกวางอยู่ตรงนั้น ตรงนี้ มองดูอบอุ่น เหมือนห้องนั่งเล่นหรือห้องสมุดของใครสักคน ลึกเข้าไปในตัวอาคารมีชั้นวางหนังสือคอลเลกชันส่วนตัวที่เจ้าของร้านซื้อหามาอ่านเรียงกันเป็นตับ อลังการงานสร้างชนิดที่ว่า หากคนที่โปรดปรานการอ่านวรรณกรรมเดินหลงเข้ามา คงอดไม่ได้ที่จะใช้เวลาฝังตัวเพื่อสำรวจร้านหนังสือเล็กๆ แห่งนี้เป็นวันๆ
แม้ว่าร้านหนังสือความกดอากาศต่ำจะไม่ได้เปิดต้อนรับชาวสตูลทุกวันเหมือนช่วงแรกๆ แต่ก็ยังเปิดตามวาระที่เบียร์กลับมาเยือนบ้านเกิด และที่งดงามไปกว่านั้นคือสิ่งที่เธอริเริ่มไว้ที่ร้านหนังสือแห่งนี้ ไม่เคยหยุดเติบโต ยังคงเบ่งบานเงียบๆ ไม่ต่างจากเถาพวงชมพูที่เลื้อยคลุมซุ้มประตูร้านอยู่เสมอ
ความกดอากาศต่ำ แต่ผลกระทบต่อคนรุ่นใหม่ – สูง
“พอดีเป็นคนติดกาแฟ ก็เลยตามหาร้านกาแฟดื่ม แต่ตอนนั้นร้านอื่นๆ ยังไม่ได้มีบรรยากาศแบบที่เราชอบ ยังไม่มีบรรยากาศของการแลกเปลี่ยน การแชร์บทสนทนา แชร์เรื่องราวที่น่าสนใจ ก็เลยคิดว่า เออ…ถ้ามีทั้งหนังสือและกาแฟ มีคนที่เขาอยากคุย อยากแชร์นู่นนี่นั่น มันก็น่าจะเป็นพื้นที่ที่พอเหมาะพอดี เขาก็จะได้ใช้เวลาอ่านหนังสือไปด้วย ดื่มกาแฟไปด้วย คุยกับเราไปด้วย ก็เลยตัดสินใจ ทำเองเลยก็แล้วกัน ทำในพื้นที่เล็กๆ ที่เรามีอยู่แล้ว”
นับตั้งแต่เปิดร้าน ความกดอากาศต่ำได้สร้างสรรค์และเพิ่มเติมบรรยากาศใหม่ๆ ให้กับสตูล นอกจากเกาะหลีเป๊ะ เกาะตะรุเตา เกาะเขาใหญ่ แหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมที่ใครๆ ต่างรู้จักกันเป็นอย่างดี เมืองสตูลที่เคยคิดกันว่าเป็นเมืองผ่าน เป็นเมืองคนอยู่อาศัยที่ไม่ได้เป็นจุดหมายปลายทางท่องเที่ยว เริ่มมีผู้คนเดินทางมาเยือนด้วยความตั้งใจ ซึ่งก็คือกลุ่มนักอ่านวรรณกรรมที่ตามลายแทงมาเช็คอินร้านหนังสืออิสระแห่งแรกและแห่งเดียวของจังหวัด ชุมชนนักอ่านอบอุ่นและเหนียวแน่น จนร้านหนังสือความกดอากาศต่ำมีโอกาสต้อนรับแขกจากทั่วทุกสารทิศ “กลุ่มนักอ่านสายวรรณกรรมมันไม่ได้เยอะ มันเป็นกลุ่มเล็กๆ ด้วยซ้ำ แต่ข้อดีคือ เป็นกลุ่มที่เหนียวแน่นมาก ทุกคนที่เคยเป็นลูกค้า พอบังเอิญมาอยู่ในละแวกนี้ก็ต้องแวะมาหา บางคนแวะมาหาดใหญ่ ก็ยังคงนึกถึงเรา อุตส่าห์ขับรถมาหา ถึงจะห่างกัน 1-2 ชั่วโมง มันเป็นความน่ารัก เป็นสายสัมพันธ์ของกลุ่มนักอ่านที่ยังคงติดต่อกันอยู่”
ที่ขาดไม่ได้ คือบทบาทหน้าที่สำคัญในการรวมตัว ‘คนรุ่นใหม่’ “น้อง ๆ ที่กลับมาจากกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่จะเป็นนักอ่านค่ะ เด็กๆ เหล่านี้มีความสนใจเรื่องการอ่านอยู่แล้ว เบียร์รู้จักแทบจะทุกคน ก็จะรู้แนวหนังสือที่เขาชอบ หนังสือที่เขาสนใจ เขามักเข้ามาพูดคุยแนะนำตัว มานั่งคุยกันสุมหัวโน่นนี่นั่น เมื่อก่อนเขามารวมตัวกันที่ร้านเรา พอถึงเวลาที่พร้อมเขาก็มีร้านของตัวเอง ตอนนี้เหมือนทุกคนแยกย้ายกันไปเติบโต”
และที่น่าชื่นใจไปไม่น้อยกว่ากัน คือการก่อตัวของชุมชนเล็กๆ ของชาวสตูล “ช่วงที่ทำร้านมาสักระยะหนึ่ง นอกเหนือจากการเป็นพื้นที่เล็กๆ สำหรับนักอ่านและคนที่มาจิบกาแฟ ก็พยายามทำในพาร์ทของการทำกิจกรรม ร่วมกับชุมชน ร่วมกับเพื่อนๆ ที่มีความสนใจคล้ายกัน ชวนนักเขียนมาคุย ชวนกวีมาอ่านบทกวี ชวนนักดนตรีมาเล่น ฉายหนังที่ไม่ได้เป็นหนังกระแสที่คนอื่นเขาดูกัน จัดทั้งที่ร้านของตัวเอง และทั้งในพื้นที่รอบๆ สตูล ซึ่งคนที่มาร่วมมือในการทำกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้ ก็คือลูกค้าที่ร้านทั้งหมดเลยค่ะ นั่นคือลูกค้าของร้าน ที่กลายมาเป็นเพื่อน”
Photo: Low-Pressure Area : ความกดอากาศต่ำ
‘เพื่อน’ เหล่านี้เอง ที่ทำให้ร้านความกดอากาศต่ำ ได้รับการสนับสนุนแบบไม่คาดคิดหลายครั้ง บางอย่างก็ช่วยให้ดำเนินธุรกิจได้โดยไม่ต้องลงทุนหรือเข้าเนื้อมากเกินไป “ถ้าสังเกต จะเห็นว่าชั้นหนังสือนี่มีหลากหลายรูปแบบมาก ไม่เหมือนกันเลย โชคดีที่เราได้ชั้นวางมาจากร้านเช่าดีวีดีกับวิดีโอที่เขาปิดกิจการแล้ว ถ้าจำไม่ผิด ซื้อต่อมาในราคาชั้นละ 500 บาท ได้ โอ้…แม่เจ้า มันคุ้ม มันคุ้มมาก พี่เจ้าของร้านเขาเป็นลูกค้าที่ร้านนี่แหละค่ะ มาทานกาแฟ มาซื้อชาเย็น แล้วก็นึกขึ้นมาได้ เฮ้ย พี่มีชั้นวางดีวีดีเก่านะ มันก็จะมีคอนเนกชันแบบแปลกๆ อย่างนี้แหละ ที่เชื่อมโยงเรากับคนอื่นๆ”
แต่เมื่อเปิดร้านได้หลายปี เบียร์ก็เริ่มรู้สึกว่าเดินทางมาถึงจุดอิ่มตัว เมื่อบวกกับเทรนด์การอ่านหนังสือที่เปลี่ยนไป เจ้าตัวก็บอกว่าคงถึงเวลาต้องพักเพื่อไปเติมไฟสักพัก แต่กระนั้น…ร้านหนังสือก็ไม่ได้เรียกว่าปิดตัว น่าจะเรียกว่าเปิดแบบ on-demand เสียมากกว่า คือเปิดเมื่อมีคนแวะเวียนมาหาและแจ้งล่วงหน้า หรือเมื่อเบียร์กลับมาเยี่ยมเยือนเมืองสตูลเพื่อมาหาคุณแม่และลูกชาย รอเวลาเติมไฟจนเต็ม และกลับมาเปิดร้านแบบเต็มรูปแบบอีกครั้ง
“ก็ยังคิดถึงความรู้สึกอิ่มใจแบบตอนแรกๆ อยู่นะคะ ยังคงคิดถึงความรู้สึกแบบนั้น มันเป็นความรู้สึกที่ดี มันเติมเต็มความรู้สึกข้างในเรา พอหลายๆ ปี มันก็อาจจะมีบางช่วงที่มีความท้อบ้าง บางครั้งก็รู้สึกว่าสิ่งที่เราพยายามทำคงไม่ดีไปกว่านี้หรอก เลยมองว่าการที่เราได้เปลี่ยนบรรยากาศ ได้ทดลองทำพาร์ทอื่นที่เราเคยทำ หรือว่าที่เราสนใจ ก็จะช่วยเปลี่ยนมุมมองของเราที่มีต่อสิ่งเดิมๆ ความจริงก็เริ่มได้ไอเดียใหม่ๆ มาเยอะแล้วเหมือนกัน เมื่อก่อนเราก็เป็นเหมือนนักอุดมคติ ไม่ต้องทำเพื่อให้ได้เงินเยอะๆ หรอก ทำเพื่อความชิลล์ แต่พอกลับมาอยู่ในโลกของธุรกิจอีกครั้ง มันก็สอนวิธีการที่เราจะจัดการกับต้นทุน วิธีการที่เราจะหากำไร วิธีการที่เราจะขาย หรือว่าวิธีการทำกิจกรรมอะไรต่างๆ เราอาจจะต้องละเอียดถี่ถ้วนกับมัน มีการวางแผนเพื่อให้อยู่ต่อได้ในระยะยาว โดยที่เราก็ยังแบบแฮปปี้อยู่ จิตวิญญาณเราก็ยังอยู่”
เมืองสตูล: ทีละนิด ทีละน้อย ค่อยๆ เปลี่ยน
จากวันแรกที่เปิดร้านหนังสือมาจนถึงวันนี้ เบียร์บอกว่ามองเห็นการเปลี่ยนแปลงทีละนิดๆ ทั้งทางกายภาพ การรวมตัวของคนในจังหวัด และในสังคมการอ่านของบ้านเกิด “เดี๋ยวนี้สตูลเริ่มมีพื้นที่รวมตัว พื้นที่พบปะเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเยอะมากขึ้นแล้วค่ะ อาจจะไม่ได้อยู่ในรูปแบบร้านหนังสือ ช่วงโควิดที่น้องๆ ที่เคยทำงานประจำที่กรุงเทพฯ หรือต่างจังหวัดต้องหยุดทำงานประจำเพื่อที่จะมามาตั้งหลักที่บ้าน หลายๆ คนก็มาเปิดร้านกาแฟของตัวเอง ซึ่งมันก็จะมีหลากหลายแบบ สร้างเป็นคอมมูนิตี้ใหม่ๆ ขึ้นมา”
แน่นอนว่า การเปลี่ยนแปลงในเรื่องของการอ่าน ร้านความกดอากาศต่ำก็มีส่วนในการริเริ่มบุกเบิกเอาไว้ ทีละนิด ทีละน้อย ค่อยๆ โน้มน้าวผู้คนที่แวะเวียนมาให้ลองเปิดใจอ่าน
“ช่วงแรกที่เราเปิดร้าน ไม่ได้มีร้านกาแฟในสตูลมากมายเท่าไร เราก็ใช้กาแฟเป็นตัวดึงคนให้เข้ามาที่ร้าน บางคนอาจจะไม่ได้เป็นนักอ่านเลย แต่ว่าต้องดื่มกาแฟทุกวัน ก็เข้ามานั่ง ระหว่างนั่ง เดี๋ยวเขาก็ต้องเปิดหนังสืออ่านกันบ้างล่ะ มีนักอ่านใหม่ๆ เกิดขึ้นมาจากการนั่งรอกาแฟ จากเล่มง่ายๆ เขาก็ขยับไปเล่มที่ยากขึ้น หนาขึ้น เราก็จะมองเห็นพัฒนาการ ซึ่งอันนี้เป็นสิ่งที่เราประทับใจ เป็นความรู้สึกว่าเติมเต็มมากในการวัดความสำเร็จ สามารถไปคุยได้เลยนะ ว่าเราสร้างนักอ่านหน้าใหม่ที่ไม่เคยอยู่ในพื้นที่การอ่านมาก่อนเลย หรือแม้กระทั่ง นักอ่านเก่าๆ ที่เขามาเพื่อดื่มกาแฟ กลุ่มนี้คือคนที่เคยอ่านมาก่อน แล้วก็เลิกอ่านไปเมื่อเข้าสู่โลกของการทำงาน บางคนเพราะไม่มีเวลา บางคนรู้สึกว่าไม่ต้องอ่านแล้วเพราะครูไม่ได้บังคับให้อ่าน กลุ่มนี้เขาหลุดออกจากโลกของการอ่านไปเลย พอเขาได้มาอยู่ในบรรยากาศที่มีหนังสือเยอะๆ มันก็อดใจไม่ได้หรอก ต้องหยิบมาเปิด มาพลิกดู มันก็จะดึงคนที่เคยเป็นนักอ่านสมัยก่อน ให้กลับมาสู่โลกการอ่านอีกครั้ง”
ในส่วนของเมืองสตูล เบียร์มองว่าหลายปีที่ผ่านมาก็มีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นบ้าง แม้ว่าจะไม่ได้รวดเร็วนัก เพราะสตูลก็เป็นสังคมที่ค่อนข้างปิด “มันก็เปลี่ยนไปแบบพอประมาณ ตามแบ็กกราวด์ของสังคมและผู้คน ช่วงที่มีน้องๆ กลับมาอยู่บ้าน หรือว่าช่วงปิดเทอมที่น้องนักศึกษากลับมา เมืองก็จะคึกคักหน่อย เพราะว่าสตูล เป็นเมืองที่ค่อนข้างปิด ไม่มีมหาวิทยาลัย ไม่ค่อยมีการคลุกเคล้าทางความแตกต่างหลากหลายมากเท่าไร พอไม่มีมหาวิทยาลัยปุ๊บ ทรัพยากรของเราจะจำกัดอยู่เพียงแค่เด็กมัธยมและผู้ใหญ่ที่หยุดเติบโตในด้านการแสวงหาการเรียนรู้ไปแล้ว อาจจะไม่ได้สนใจการเปลี่ยนแปลงของโลกภายนอกด้วย พอช่วงปิดเทอมที่น้องๆ กลับมา มันก็จะคึกคัก ณ ตอนนี้ ถ้าให้เบียร์มองย้อนกลับไป เมืองมันก็เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น ในด้านกิจกรรม ด้านความคิดสร้างสรรค์ ด้านที่มองเห็นความสำคัญของการใส่ความคิดเชิงวัฒนธรรม หรือการเรียนรู้ให้กับเด็กๆ หรือว่าในพื้นที่ชุมชนต่างๆ เลยมองว่ามันมีพัฒนาการที่ดีขึ้น อย่างกิจกรรมในเมืองเก่าก็เป็นเทรนด์ที่ดี แล้วมันก็คงจะค่อยเป็นค่อยไปในสไตล์ของสตูลนั่นแหละ เราก็พอจะมองเห็นพลวัต ไม่ใช่ว่าหยุดนิ่งหรือถอยหลังลงคู”
เบียร์มองว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจะยั่งยืนก็ต่อเมื่อมันเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ เกิดขึ้นหลายๆ จุด จากคนหลายๆ กลุ่ม จนกลายเป็นเรื่องปกติของสังคม “ในฐานของกลุ่มคนกลุ่มเล็กๆ หลายๆ กลุ่ม เขาก็พยายามทำในสิ่งที่เขาถนัดและสนใจ ตรงนี้มันก็อาจจะไปขับเคลื่อนในส่วนของราชการให้ขยับตาม การมีกลุ่มคนเล็กๆ ที่สนใจจริงจังในแต่ละเรื่อง ทำในสิ่งที่ตัวเองชอบ ทำกิจกรรมรูปแบบที่หลากหลายออกมา มันก็ทำให้หน่วยงานที่เขามีหน้าที่รับผิดชอบตรงนั้นเริ่มมองเห็นว่าเขาสามารถทำอะไรในรูปแบบใหม่ๆ ได้”
ดังนั้น เบียร์จึงรู้สึกดีใจและภาคภูมิใจในสิ่งที่ ร้านหนังสือความกดอากาศต่ำ เคยผลักดันให้เกิดขึ้น เพราะถึงแม้ว่า ณ ตอนนี้ เธอจะยังไม่ได้เปิดร้านทุกๆ วัน เหมือนเมื่อก่อน และไม่ได้มีเวลาทำกิจกรรมกับน้องๆ เพื่อนๆ ในสตูลทุกๆ งาน แบบที่เคยทำ แต่สิ่งที่ได้ริเริ่มไว้ก็ยังมีคนสานต่อ แม้ตัวจะไม่ได้อยู่ในสตูลแต่ก็ยังช่วยส่งเสริมให้เกิดกิจกรรมขึ้นได้
“มีกลุ่มอื่น ร้านอื่น ที่ลองเอากิจกรรมที่เราเคยทำไปลองทำต่อ หรือแม้กระทั่งมีคนที่อยากทำแต่ไม่รู้ว่าจะหาพรรคพวก หาคนที่มีความคิดคล้ายๆ กันได้ที่ไหน เขาก็จะทักมาถามเรา พี่เบียร์ ถ้าอยากทำแบบนี้ต้องคุยกับใครดี ถ้าเรื่องนี้ต้องไปหาใคร เราก็จะเป็นตัวประสาน คอยเชื่อมโยงเขา เรื่องนี้คุยกับคนนี้นะ ส่วนเรื่องนั้นคุยกับคนนั้น มันเป็นตัวตนของเราด้วยที่ชอบเก็บข้อมูล รวบรวมข้อมูล ส่งต่อข้อมูล เป็นส่วนหนึ่งของคอมมูนิตี้ที่หลากหลาย เราพร้อมที่จะสนับสนุนทุกคน สนับสนุนทุกเรื่อง”
ความกดอากาศต่ำ: ปณิธานของร้านไม่เคยเปลี่ยน
เมืองสตูลเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้นจนเบียร์รู้สึกได้ แต่สิ่งหนึ่งที่เบียร์บอกว่า ไม่เคยเปลี่ยนเลย คือแนวคิดการทำงานของร้านความกดอากาศต่ำ ที่อยากจะนำพาทุกคนเข้าสู่โลกมหัศจรรย์ของการอ่าน ไม่ว่าจะอ่านมาก อ่านน้อย ขอให้มีโอกาสได้เริ่มอ่านก็พอแล้ว
“หัวใจของร้านก็ยังเหมือนเดิม คือเป็นพื้นที่ทางวรรณกรรม เป็นพื้นที่ที่เปิดกว้าง ยินดีต้อนรับคนทุกกลุ่ม และใช้วรรณกรรมเป็นจุดเชื่อมโยงผู้คนเข้ามาด้วยกัน เราก็ยังมีความเชื่อว่า ไม่ว่าเราจะอาชีพอะไรก็ตาม ทำงานเกี่ยวกับธุรกิจ ทำงานราชการ หรือว่าเป็นพ่อค้า แม่ค้า ทุกคนมีพื้นที่ให้กับการอ่านในชีวิตของตัวเองค่ะ สิ่งที่มันช่วยมากที่สุดคือมันช่วยให้เราเข้าใจความแตกต่างหลากหลายของผู้คน และมองคนอื่นด้วยความเข้าอกเข้าใจ ด้วยความเห็นอกเห็นใจ ด้วยการยอมรับ เพราะคนมันก็มีหลายแบบ มนุษย์คิดไม่เหมือนกัน ถูกเลี้ยงมาไม่เหมือนกัน เราจะลดการตัดสินคนอื่นลง หัวใจเราจะกว้างขึ้น เราจะพร้อมที่จะโอบรับคนที่ไม่เหมือนเราเลยให้มาเป็นเพื่อนเรา หรือว่าให้มาเป็นคนในชุมชนเดียวกับเราได้”
นอกจากเรื่องของการอ่าน สิ่งที่เบียร์ให้คุณค่าเป็นอย่างมาก ก็คือการส่งเสริมให้เกิดกิจกรรมใหม่ๆ ให้กับเมืองสตูล เพราะเชื่อว่ามีคนที่มีความคิดและอยากลงมือทำอยู่มาก เพียงแต่ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นทำอย่างไรดี หน้าที่ของร้านหนังสือในฐานะพื้นที่แลกเปลี่ยนไอเดียก็คือช่วยผลักดัน ช่วยทำให้คนเหล่านี้เห็นว่า สิ่งที่คิดมันไม่ได้เป็นเรื่องไร้สาระ ทำให้เขามีความมั่นใจ สามารถที่จะไปทำต่อ หรือแม้กระทั่งส่งต่อไปยังกลุ่มที่จะสามารถส่งเสริมกันได้ “ความเป็นเบียร์กับความเป็นร้านความกดอากาศต่ำก็ยังนำเสนอสิ่งเหล่านี้ คือการเป็นจุดเชื่อมต่อ เป็นสะพานเชื่อมและส่งต่อข้อมูลให้กับกลุ่มคนต่างๆ และมีความสุขที่จะทำด้วยค่ะ เวลาทำงานหรือว่าทำกิจกรรม มักจะมีคนที่บอกว่า สิ่งที่ฉันเคย คิดสิ่งที่ฉันเคยทำ ฉันต้องทำมันด้วยตัวเองเท่านั้น แต่ในมุมมองของเบียร์ จะมองว่า เฮ้ย มันดีมากนะ ถ้าสิ่งที่เราเคยมีส่วนร่วมในการจุดประกายมันขึ้นมา มันได้ต่อยอดออกไป คนอื่นเอาไปทำต่อในรูปแบบของเขาเอง เราไม่จำเป็นจะต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง เราเป็นแค่ จุดเล็กๆ อาจจะเป็นจุดเริ่มต้น หรือจุดเชื่อมต่อก็ได้”
อีกหนึ่งภารกิจ คือการตอบคำถามให้เพื่อนพ้องน้องพี่ที่อยากเปิดร้านหนังสือ ห้องสมุด หรือพื้นที่การอ่าน เบียร์บอกว่ามีคนเข้ามาขอคำแนะนำอยู่บ่อยๆ “เชียร์ตลอด อย่าคิดว่าต้องใช้เงินเยอะ ให้เริ่มจากจุดเล็กๆ ที่เรามีก่อน อาจจะเริ่มจากหนังสือที่เรามีอยู่ที่บ้าน ทำพื้นที่เอาไว้แชร์กับเพื่อนหรือชุมชนที่เราอยากจะสร้าง เลือกหนังสือที่เราชอบ หนังสือที่เราจะสามารถแนะนำให้กับคนรอบข้างหรือว่าคนที่เรารักได้ ให้ร้านมันแสดงถึงความเป็นตัวตนของเรา ไม่ต้องหรูหรา ไม่ต้องตกแต่งแบบอลังการ เริ่มจากพื้นฐานที่เรามี ถ้าอยากขายหนังสือ อาจจะลองขายออนไลน์ก่อนไหม แล้วก็ค่อยชวนคนมาที่บ้านหรือที่ร้าน แต่สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับคือ การขายหนังสือมันไม่ได้รวยเงิน แต่ว่าจิตใจเรามันจะไม่มีวันเหี่ยวแห้ง มันจะรวยความสุข มีความตื้นตัน อิ่มใจ เหมือนมีคนมาพูดคุยกันในเรื่องที่ชอบ มีคนมาร่วมจินตนาการเรื่องหนังสือ ถ้าเราอ่านหนังสือเล่มเดียวกัน เราก็สามารถคุยกันได้เหมือนเราสนิทสนมกันมานาน มันเป็นอะไรที่มหัศจรรย์มาก เหมือนเรารู้จักเพื่อน เหมือนเรามีเพื่อนสนิทภายในวันเดียว”
เมื่อความเป็นร้าน มันเชื่อมโยงกับความเป็นตัวตนของเบียร์อย่างแนบแน่น เบียร์จึงเชื่อว่าพื้นที่ตรงนี้จะคงอยู่ต่อไปเสมอ ไม่ว่าเจ้าของจะอยู่ที่ไหน ไม่ว่าร้านจะเปลี่ยนไปในรูปแบบใด “ตอนนี้กำลังคิดอยากทำสตูดิโอค่ะ อยากกลับไปทำ พื้นที่ตรงนั้นให้มีทั้งในพาร์ทของร้านหนังสือ และสตูดิโอสอนโยคะ ในอนาคตอันใกล้ สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนมาก คือไม่ว่าการกลับไปอยู่บ้านอีกครั้งหนึ่งจะเป็นไปในรูปแบบไหน แต่มันจะมีพาร์ทของร้านหนังสือความกดอากาศต่ำอยู่ในนั้นด้วยเสมอ ตลอดไปค่ะ”
