ถ้าคุณเป็นคนรักแมว การได้เดินเข้าไปในพิพิธภัณฑ์ที่เต็มไปด้วยรูปปั้นแมว ตุ๊กตาแมว ภาพวาดแมว ของสะสมเกี่ยวกับแมว ตั้งแต่มัมมี่แมวถึง Hello Kitty อาจฟังดูเหมือนสวรรค์บนดิน
ที่เมืองคูชิง รัฐซาราวัก ประเทศมาเลเซีย มีพิพิธภัณฑ์แห่งหนึ่งได้รับการระบุว่าเป็นพิพิธภัณฑ์แมวแห่งแรกของโลก นั่นคือ พิพิธภัณฑ์แมวคูชิง (Kuching Cat Museum) เริ่มจัดแสดงเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ปี 1988 ก่อนจะย้ายมาจัดแสดงเป็นการถาวรภายในอาคารศาลาว่าการเมืองคูชิงฝั่งเหนือในปี 1992 มีการรวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์ ความเชื่อ ศิลปะ ของสะสม ไปจนถึงวัฒนธรรมป๊อปที่ทำให้แมวกลายเป็นคาแรกเตอร์ที่คนทั่วโลกจดจำ
สิ่งแรกที่รอต้อนรับผู้มาเยือนคือทางเข้าขนาดใหญ่หน้าตาเหมือนแมวยักษ์กำลังอ้าปากให้เราเดินลอดเข้าไปในโลกของมัน พื้นที่จัดแสดงแบ่งออกเป็น 4 แกลเลอรี
แกลเลอรี A เล่าความสัมพันธ์ระหว่างเมืองคูชิงกับแมว เพราะชื่อ ‘Kuching’ พ้องกับคำว่า ‘kucing’ ในภาษามลายูที่แปลว่าแมว เมืองนี้จึงค่อยๆ สร้างภาพจำของตัวเองขึ้นมาตั้งแต่รูปปั้นแมวตามเมือง มาสคอตเทศกาล แมวในความเชื่อของหลายวัฒนธรรม เช่น แมวกวักญี่ปุ่น (Maneki-neko) แมวในชุมชนชาวมาเลย์
แกลเลอรี B คือแมวในศิลปะและประวัติศาสตร์ ตั้งแต่แมวในอียิปต์โบราณ แมวในศิลปะตะวันออก ไปจนถึงภาพวาดแมวยุคใหม่ สแตมป์รูปแมวจากทั่วโลก
แกลเลอรี C สายพันธุ์แมว การดูแลแมว แมวจรจัด อวัยวะและพฤติกรรมของแมว เช่น หนวดแมว ดวงตาแมว การอุ้มแมว การเคลื่อนไหวของแมว ไปจนถึงสุสานแมวและความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับแมวในฐานะเพื่อนร่วมชีวิต
แกลเลอรี D ให้บรรยากาศสนุกขึ้น คือแมวในโฆษณาและวัฒนธรรมสมัยนิยม แมวในโปสเตอร์ ของสะสม การ์ตูน และคาแรกเตอร์ที่คนทั่วโลกรู้จัก เช่น Garfield หรือ Hello Kitty ตรงนี้ทำให้เห็นว่าแมวไม่ได้อยู่แค่ในบ้าน แต่กลายเป็นภาพจำสร้างอารมณ์ร่วมได้ในระดับสากล
แต่ถ้าถามว่าไฮไลต์ที่ทำให้ร้อง “ว้าว” ของ Kuching Cat Museum คืออะไร
คงต้องยกให้การเก็บรักษาตัวอย่างสัตว์ ด้วยการสตัฟฟ์แมวหายากอย่าง เฟลิกซ์ บาเดีย (Felis badia) หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ แมวแดงบอร์เนียว (Borneo Bay Cat) ซึ่งพบได้เฉพาะในป่าฝนของเกาะบอร์เนียวเท่านั้น การมีตัวอย่างจัดแสดงของสัตว์ชนิดนี้ ทำให้เห็นว่าพิพิธภัณฑ์ไม่ได้เป็นเพียงคลังของสะสมแมวน่ารัก ทว่ายังมีหน้าที่เชื่อมไปถึงเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพ และสัตว์ป่าพื้นถิ่นของบอร์เนียวด้วย
Kuching Cat Museum เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ทำให้เราเห็นว่า ‘แมว’ เป็นมากกว่าสัตว์เลี้ยง มันคือภาพสะท้อนของความเชื่อ ความทรงจำ ความน่ารัก ความประหลาด และวัฒนธรรมของมนุษย์ และบางทีเสน่ห์ของที่นี่อาจอยู่ตรงนี้เอง ตรงที่มันทำให้เราเดินเข้าไปเพราะความน่ารักของแมว แต่เดินออกมาพร้อมคำถามว่า ตลอดหลายพันปีที่ผ่านมา มนุษย์หลงรักสัตว์ตัวเล็กๆ ชนิดนี้ได้อย่างไร
ที่มา
เว็บไซต์ Dewan Bandaraya Kuching Utara (Online)
บทความ “Kuching Cat Museum” จาก atlasobscura.com (Online)
