รวมพลคนรักสนุกในเทศกาลการ์ตูนระดับโลก ที่เมืองอ็องกูแลม

          ฮาจิเมะ อิซายามะ (Hajime Isayama) เจ้าของมังงะ Attack on Titan ปรากฏตัวขึ้นท่ามกลางแฟนคลับนับพันที่รอต้อนรับเขาในงานเทศกาลการ์ตูนนานาชาติเมืองอ็องกูแลม (Angoulême International Comics Festival) ครั้งที่ 50 เมื่อปี 2023

          อิซายามะได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นในฐานะร็อคสตาร์แห่งวงการคอมิก หรือ การ์ตูน เขาเป็นต้นกำเนิดของมหากาพย์อนิเมะ Attack on Titan ที่ดูแล้วติดงอมแงมกันไปทั่วโลกแบบไม่มีเขตแดนใดมากั้น 

          “อิซายามะแทบไม่เคยไปไหนนอกญี่ปุ่นเลย” เฟาสโต เฟาซูโล (Fausto Fausulo) ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ที่รับผิดชอบโปรแกรมฝั่งเอเชียกล่าว “เขาเคยมีนิทรรศการจัดแสดงสองครั้งในโตเกียว ซึ่งนิทรรศการหนึ่งในนั้นไปจัดแสดงที่สิงคโปร์ด้วย เขาเคยไปแค่งานคอมิก คอน ที่นิวยอร์กเมื่อฤดูใบไม้ร่วง แต่ครั้งนี้ เขามาเยือนอ็องกูแลม” ภายในงานอิซายามะได้แสดงผลงานด้วยการวาดภาพต้นฉบับบนกระดาษจริงจำนวน 170 รูป 

          อ็องกูแลม เมืองปราการของฝรั่งเศสตั้งอยู่บนเนินเขาสูงมีกำแพงล้อมรอบ มองลงไปเห็นแม่น้ำชาฮองเตอ (Charente) ไหลผ่าน เมืองเก่าแก่นี้ผ่านเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์มาหลายยุคหลายสมัย ทั้งสงครามครูเสด สงครามร้อยปี สงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งเยอรมนีเข้ายึดครองชั่วคราวและกลายเป็นที่ตั้งของค่ายกักกัน ฯลฯ ความเก่าแก่ผ่านกาลเวลาและเรื่องราว ทำให้อ็องกูแลมมีอาคารที่ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานมากมาย ดูเผินๆ เมืองนี้ไม่น่าข้องเกี่ยวกับการ์ตูนได้ เหมือนกับเราคนไทยก็อาจจินตนาการไม่ออกว่าอยุธยาจะกลายเป็นเมืองแห่งวัฒนธรรมป็อปไปได้อย่างไร

          แต่นั่นไม่ใช่สำหรับคนในแวดวงมังงะหรือคอมิก เพราะที่นี่คือเมืองหลวงแห่งคอมิก คอน (Comic-Con) หรือ ‘มหกรรมวัฒนธรรมการ์ตูน’ ที่หลายคนอยากไปเยือนสักครั้งในชีวิต

          ไม่ว่าจะเป็นนักเขียน นักวาด ผู้จัดพิมพ์ ผู้อ่าน หรือสื่อมวลชนจากประเทศต่างๆ ที่มีโอกาสเข้าร่วมงานนี้ หลายต่อหลายคนต่างบอกว่า อ็องกูแลมคือสวรรค์ของคนรักมังงะและคนที่ดื่มด่ำผลงานการ์ตูนในฐานะศิลปะ

          ว่าแต่อ็องกูแลมคือเมืองอะไร?

          เพราะเหตุใด อิซายามะรวมทั้งนักเขียนการ์ตูนระดับโลกหลายๆ คน ถึงมองเมืองนี้เป็นหนึ่งในหมุดหมายแห่งยุทธภพการ์ตูนที่ต้องมาให้ได้

จากเมืองวรรณกรรม สู่เมืองแห่งวัฒนธรรมและการ์ตูน

          ก่อนกลายมาเป็นอาณาจักรคอมิก อ็องกูแลมเริ่มต้นจากการเป็นเมืองแห่งวรรณกรรมและแหล่งพำนักของเหล่าศิลปิน ย้อนไปศตวรรษที่ 11 อาเดมาร์ เดอ ชาแบนส์ (Adémar de Chabannes) บาทหลวง นักประพันธ์ดนตรี กวี และนักปลอมแปลงวรรณกรรมชื่อฉาวเคยประจำอยู่ที่โบสถ์แซงต์ซีบาคด์ (Saint Cybard) เรื่อยมาจนถึงการอุปถัมภ์แวดวงวรรณกรรมของราชวงศ์วาลัว (Valois) ในยุคเรอเนซองส์ 

          นอกจากนี้ยังเป็นถิ่นกำเนิดของฌ็อง-หลุยส์ กูเอซ เดอ บาลซัก (Jean-Louis Guez de Balzac) นักเขียนสไตล์บาโรก ผู้ร่วมก่อตั้งบัณฑิตยสถานแห่งฝรั่งเศส (Académie française) รวมทั้งเป็นเมืองที่ออนอเร เดอ บาลซัก (Honoré de Balzac) นักเขียนบทละครชาวฝรั่งเศส ผู้ประพันธ์ นาฏกรรมชีวิต (La Comédie humaine) ได้มาพักอาศัยและเขียนงานชื่อ Illusions perdues ซึ่งมีฉากหลังเป็นเมืองอ็องกูแลมด้วย

          อ็องกูแลมยังเป็นศูนย์กลางการผลิตกระดาษคุณภาพดี นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 เพราะมีภูมิอากาศคงที่และมีน้ำให้ใช้ตลอดปีจึงเอื้อต่อการผลิตกระดาษได้อย่างไม่ขาดตกบกพร่อง

          แต่แล้ววงการสิ่งพิมพ์ในภาพรวมก็เริ่มซบเซา การค้าในภูมิภาคก็เริ่มฝืดเคือง ขณะที่กลุ่มผู้สนใจคอมิก ซึ่งมองว่าการ์ตูนหรือคอมิกคือศิลปะแขนงที่ 9 ได้รวมตัวกันเพื่อจัดนิทรรศการการ์ตูนช่องขึ้นมาเมื่อปี 1969 และช่วงต้นทศวรรษ 1970 เป็นยุคที่การ์ตูนเรื่องใหม่ๆ ถือกำเนิดขึ้นมาหลายต่อหลายเรื่อง ทั้งจากสำนักพิมพ์หน้าเก่าและหน้าใหม่ นิตยสารก็ต่างๆ มีนักเขียนหน้าใหม่แจ้งเกิด แต่ละคนมีสไตล์การสร้างสรรค์เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง รัฐบาลท้องถิ่นอ็องกูแลมเห็นว่าจังหวะนี้เป็นโอกาสที่จะได้ปรับโครงสร้างระบบเศรษฐกิจท้องถิ่นของทั้งแคว้นเสียใหม่ เจ้าหน้าที่ในระดับเมืองและรัฐบาลท้องถิ่น รวมทั้งกระทรวงวัฒนธรรมฝรั่งเศสและบริษัทต่างๆ เช่น บริษัททางรถไฟแห่งชาติฝรั่งเศส (SNCF: Société nationale des chemins de fer français) จึงประสานความร่วมมือเพื่อกำหนดให้มกราคมของทุกปีกลายเป็นเดือนแห่งการ์ตูนในอ็องกูแลม

          เรียกว่าเป็นการนำสิ่งที่กำลังรุ่งในวัฒนธรรมกำเนิดใหม่มาช่วยกอบกู้เศรษฐกิจของเมืองที่กำลังร่วงโรย

          เมื่อจัดนิทรรศการอย่างต่อเนื่องทุกปี งานนี้ก็เริ่มก่อตัวเป็นรูปเป็นร่างขึ้นอย่างแข็งแกร่ง กระทั่งปี 1974 กลายมาเป็นงานเทศกาลการ์ตูนช่องนานาชาติ (International Comic Strip Festival) ที่รวบรวมผู้เล่นหลักในอุตสาหกรรมการ์ตูนจากทั่วโลกเพื่อพบปะกันและกัน รวมถึงสื่อมวลชนและสาธารณชน ปีนั้นมีผู้เข้าร่วมงานมากถึง 10,000 คน นับแต่นั้นอ็องกูแลมก็กลายเป็นเมืองหลวงแห่งการ์ตูนที่น่าจับตามอง

ศิลปะแขนงที่ 9

          “เมื่อเรามาที่ฝรั่งเศส ผู้คนมองเราว่าเป็นศิลปิน” อิซายามะกล่าว เมื่อสื่อสัมภาษณ์เขาถึงความรู้สึกในการมาเยือนอ็องกูแลม

          ที่ประเทศฝรั่งเศส การ์ตูนไม่ใช่แค่สื่อสำหรับเด็ก แต่ได้รับการยอมรับว่าเป็นศิลปะแขนงหนึ่ง ส่วนผู้สร้างสรรค์การ์ตูนคือศิลปินและยกให้การ์ตูนเป็นศิลปะแขนงที่ 9 ต่อจากสถาปัตยกรรม ประติมากรรม จิตรกรรม ดนตรี นาฏศิลป์ กวีนิพนธ์ ภาพยนตร์ และสื่อโทรทัศน์

          แม้ตลาดการ์ตูนของฝรั่งเศสอาจยังไม่ใหญ่มากนักเมื่อเทียบกับญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และเกาหลีใต้ แต่ถ้ามองในระดับทวีปเดียวกัน ฝรั่งเศสคือเบอร์หนึ่งของยุโรป และเป็นอันดับ 4 ของโลก (ข้อมูลปี 2021) 

          ปี 2020 หนังสือการ์ตูนแนวญี่ปุ่นหรือมังงะในฝรั่งเศสมีมูลค่าทางการตลาดอยู่ที่ 381 ล้านยูโร คิดเป็น 57 % ของตลาดหนังสือ (ในขณะที่ไทยอยู่ที่ราว 8 % ของตลาดหนังสือ) และมีการ์ตูนที่ขายได้ในปีเดียวกันจำนวน 48 ล้านเล่ม หากดูข้อมูลปี 2024 มีหนังสือการ์ตูนออกใหม่ถึง 5,000 ปก

          นอกจากตลาดการ์ตูนในประเทศที่ทั้งใหญ่และแข็งแกร่ง สิ่งที่ทำให้งานคอมิกนานาชาติของอ็องกูแลมพิเศษกว่างาน ‘คอมิก คอน’ ที่ใดๆ ในโลก มาจากบรรยากาศงานแตกต่างจากที่อื่นอย่างชัดเจน

          ขณะที่คอมิก คอนในประเทศต่างๆ กลายเป็นยำใหญ่ของวัฒนธรรมทั้งปวงที่เชื่อมโยงอยู่กับการ์ตูนหรือวัฒนธรรมป็อป ไม่ว่าจะเป็นเกม แอนิเมชัน หรือไลท์โนเวล แต่อ็องกูแลมยังยืนหยัดรักษาจุดสนใจหลักของงานให้เป็นเรื่องการ์ตูนล้วนๆ นี่ก็มาจากการที่การ์ตูนคือศิลปะที่เป็นเอกเทศในตัวมันเอง และมีที่ทางอันมั่นคงในวัฒนธรรมฝรั่งเศส

เปลี่ยนทั้งเมืองให้เป็นการ์ตูนช่อง

          เมื่องานเริ่มขึ้น เมืองทั้งเมืองจะกลายเป็นเทศกาลและนิทรรศการ ทุกๆ ปี นักวาดการ์ตูนและผู้ทำงานในแวดวงนี้เกือบ 6,000 คนจากทั่วโลกจะมารวมตัวกัน รวมทั้งผู้ชมอีก 220,000 คน ที่เข้ามาเยี่ยมเยือนสถานที่จัดแสดงงานกว่า 20 แห่งซึ่งกระจายไปทั่วอ็องกูแลม

          “เห็นได้ชัดเลยว่าทั้งเมืองกลายเป็นคอมิก คอนขนาดมหึมา ไม่มีศูนย์การประชุมใหญ่ใดในเมือง แต่ที่นี่มีอาคารชั่วคราวราว 20 หลัง เรียงรายไปตามท้องถนนสายแคบ สถานที่สำคัญทุกแห่ง ทั้งพิพิธภัณฑ์ โบสถ์ ฯลฯ ถูกแปลงโฉมให้กลายเป็นการ์ตูน มีผู้คนมากมาย แต่พวกเขากระจายไปทั่วทั้งเมือง ก็เลยไม่รู้สึกแน่นจนอึดอัดแบบคอมิก คอนอื่น เช่นที่นิวยอร์กเลย” เดิร์ฟ แบ็คเดิร์ฟ (Derf Backderf) นักวาดการ์ตูนจากสหรัฐฯ กล่าว 

          “นักวาดการ์ตูนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายอะไรเลย เราได้รับการดูแลทั้งค่าเดินทาง ค่าที่พัก และอาหารทุกมื้อ รัฐบาลฝรั่งเศสช่วยสนับสนุนค่าใช้จ่ายของเทศกาล ซึ่งไม่มีทางเกิดขึ้นในสหรัฐฯ แน่ๆ”

          “ประสบการณ์แตกต่างไปจากงานคอมิก คอนที่อื่นสุดๆ เมืองทั้งเมืองพลิกโฉมกลายเป็นงานเฉลิมฉลองที่มีการ์ตูนเป็นสื่อกลาง คนทุกคนมีส่วนร่วม ร้านค้าทุกแห่งนำการ์ตูนมาติดตั้งไว้ที่หน้าต่าง มีรูปวาดผนังและงานศิลป์ทุกที่” ไซมอน เฟรเซอร์ (Simon Fraser) ศิลปินชาวอังกฤษที่อาศัยในสหรัฐฯ กล่าวเกี่ยวกับงานอ็องกูแลมในความทรงจำของเขา

          ส่วนเดบอรา อาโอกิ (Debora Aoki) นักข่าวจากสหรัฐฯ ผู้เคยมางานเทศกาลที่อ็องกูแลมหลายครั้ง บอกในบทสัมภาษณ์กับ comicbeats ว่า “งานจัดแสดงคอมิกในญี่ปุ่นที่ฉันเคยไปแตกต่างอย่างสิ้นเชิง (กับที่อ็องกูแลม) งานเหล่านั้นส่วนใหญ่แล้วจัดเพื่อให้บุคคลหรือกลุ่มเล็กๆ ได้มาโชว์และขายงานการ์ตูนหรือซีนที่พิมพ์เอง งานเทศกาลพวกนั้นยอดเยี่ยมในแบบของตัวเองนะ แต่ว่ามันจัดขึ้นเพื่อตอบจุดประสงค์ที่แตกต่างไปจากงานที่อ็องกูแลม และก็มีบรรยากาศที่ไม่เหมือนกันเลย” เธอยังกล่าวเสริมด้วยว่า “ประเทศฝรั่งเศสปฏิบัติกับการ์ตูนในฐานะงานศิลปะที่ควรค่าให้รัฐบาลสนับสนุน และเคารพมันในฐานะ “ศิลปวัฒนธรรม” ไม่ใช่แค่เป็นวิธีการในการสื่อสารเพื่อตอบโจทย์ปลายทาง (เช่น ใช้เป็นร่างเพื่อทำหนังหรือรายการโทรทัศน์ หรือเพื่อขายของเล่น) ซึ่งนั่นสร้างความแตกต่างอย่างมาก”

          ขึ้นชื่อว่าเป็นงานศิลปะ งานเทศกาลการ์ตูนนานาชาติแห่งอ็องกูแลมยังเปิดพื้นที่เฉพาะสำหรับการ์ตูนแนวอัลเทอร์เนทีฟในสถานที่จัดแสดงที่ชื่อว่า Le Nouveau Monde หรือ ‘โลกใบใหม่’ มีทั้งการ์ตูนยอดฮิตจากสหรัฐฯ ในฉบับแปล งานบันทึกเรื่องราวในชีวิตจากโลกอาหรับ นิทานปรัมปราสไตล์มานุษยรูปนิยม (anthropomorphic) จากอังกฤษ ศิลปะการ์ตูนอีโรติกยุคเฮเลนิก งาน LGBTQ+ ที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์ขนาดเล็ก และอีกมากมาย 

          เมื่อกระแสมังงะมาแรง งานอ็องกูแลมจึงอุทิศพื้นที่สำหรับโลกมังงะจากวัฒนธรรมเอเชียโดยเฉพาะ ชื่อว่า Quartier Manga หรือ Manga District ซึ่งมีทั้งบูธจัดแสดงของสำนักพิมพ์ สินค้าที่ระลึก การประชุม เวิร์กชอป การแจกลายเซ็น การแสดงต่างๆ และอาหาร ทั้งหมดนี้อยู่ภายในพาวิลเลียนขนาด 3,000 ตารางเมตร รวมทั้งมีข้อมูลความรู้เกี่ยวกับเส้นทางการเป็นนักวาดมังงะมืออาชีพด้วย 

          ฝรั่งเศสทั้งยกให้การ์ตูนเป็นศิลปะในประเทศและก็เปิดกว้างรับเอาศิลปะอันหลากหลายเหล่านั้นจากทั่วโลกและทุกแนวให้ได้มาปะทะสังสรรค์และสร้างการเรียนรู้ต่อยอดศิลปะแขนงนี้ร่วมกัน ไม่ปิดกั้นหรือขีดเส้นว่าศิลปะนี้ควรเป็นแบบไหน แต่เปิดหูเปิดตาไปด้วยกันว่ามันจะเป็นอะไรได้อีกบ้าง

ไม่ใช่แค่อีเวนต์แต่คือระบบนิเวศ

          หลังจากที่ฌอร์ฌ พร็อสแปร์ เรอมี (Georges Prosper Remi) นามปากกา แอร์เฌ่ (Hergé) ศิลปินชาวเบลเยี่ยมที่วาดการ์ตูนภาษาฝรั่งเศสชื่อดัง Tintin หรือที่คนไทยรู้จักในชื่อ ตินติน ได้มาเยือนเทศกาลในปี 1976 ซึ่งเป็นช่วงตั้งไข่ของเทศกาลการ์ตูนช่องนานาชาติในอ็องกูแลม เมืองนี้ก็เปลี่ยนแปลงไปหลายด้าน อย่างใส่ชื่อถนนในช่องคำพูดแบบหนังสือการ์ตูน หรือการวาดการ์ตูนช่องทั้งหน้าไว้บนผนังอาคารต่างๆ กระทั่งรถโดยสารสาธารณะก็มีสีสัน ตกแต่งด้วยตัวละครการ์ตูนต่างๆ

          ระยะเวลากว่า 50 ปีนับตั้งแต่มีเทศกาลระดับนานาชาติเป็นครั้งแรก ทำให้วัฒนธรรมการ์ตูนได้ฝังรากลงไปในอ็องกูแลม ไม่จำกัดแค่เดือนมกราคมเท่านั้น จึงไม่ใช่เรื่องเกินจริงที่จะขนานนามที่แห่งนี้ว่าเป็น ‘เมืองหลวงแห่งการ์ตูน’ หรือ ‘เมืองคอมิก คอน’ เพราะเทศกาลได้กลืนกลายเข้าไปแทบจะเป็นเนื้อเดียวกับเมืองและชีวิตประจำวันของผู้คน

          เมืองอ็องกูแลมยังเปิดการสอนทัศนศิลป์ สาขาหนังสือการ์ตูนและวิจิตรศิลป์ เป็นแห่งแรกในฝรั่งเศส ตั้งแต่ระดับปริญญาตรีถึงปริญญาเอก ทุกๆ ปีจะมีนักศึกษามากถึง 1,200 คน ลงทะเบียนเรียนวิชาต่างๆ จากหลักสูตรที่มีมากถึง 30 วิชา ผลงานของนักศึกษามักจะได้รับรางวัลจากเทศกาลและการแข่งขันทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ

          นอกจากการศึกษาในระบบ ผู้คนที่นี่ยังสามารถเรียนรู้เรื่องการ์ตูนได้จากสถานที่หลายๆ แห่งทั่วเมือง อย่างห้องสมุดการ์ตูนช่อง (The Comic Strip Library) แบ่งออกเป็นโซนเยาวชน ผู้ใหญ่ หรือโซนจัดเก็บเอกสารชัดเจน สามารถเข้าไปค้นคว้าประวัติศาสตร์ศิลปะ มังงะ การ์ตูน และเทคนิคการวาดภาพ และพิพิธภัณฑ์การ์ตูนช่อง (The Comic Strip Museum) มีบริการด้านการ์ตูนครบวงจร ทั้งการจัดเวิร์กชอป นิทรรศการ โรงภาพยนตร์ พอดแคสต์ หรือหนังสืออภิธานศัพท์ที่อธิบายศัพท์ทางเทคนิคเพื่อใช้ในงานการ์ตูน หากอยากยกระดับความเข้มข้นทางวิชาการขึ้นมาหน่อย สามารถเข้าไปค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับการ์ตูนภาษาฝรั่งเศสและการ์ตูนต่างประเทศ วารสารเฉพาะทาง วิทยานิพนธ์ แค็ตตาล็อกนิทรรศการและการประมูล ชุดสื่อของผู้จัดพิมพ์ ฯลฯ ได้ที่ศูนย์เก็บรวบรวมเอกสาร (The Documentation Center)

          ริมฝั่งแม่น้ำชาฮองเตอ (Charente) ยังมีร้านหนังสือการ์ตูน (The Comic Book Store) ร้านหนังสือพื้นที่ 270 ตารางเมตร มีหนังสือให้เลือกซื้อมากกว่า 10,000 รายการ และมีหนังสือออกใหม่มากกว่า 5,000 รายการต่อปี เป็นร้านหนังสือเฉพาะทางซึ่งสร้างความเชื่อมโยงระหว่างการ์ตูนในตำนานกับผลงานร่วมสมัย

          ในมุมของนักวาดการ์ตูน ที่นี่ยังรองรับและสนับสนุนการทำงาน อย่าง The House of Authorsเปิดต้อนรับนักเขียนหนังสือการ์ตูน นักวาดภาพประกอบ และผู้กำกับแอนิเมชันให้มาพำนักชั่วคราวได้ตั้งแต่สามเดือนถึงสองปี  นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่สำหรับจัดประชุมทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์และสถานะของศิลปะ เช่น กฎหมายด้านลิขสิทธิ์ การจัดงานประชุมของสำนักพิมพ์ ฯลฯ รวมทั้งการจัดแสดงนิทรรศการต่างๆ

          เมื่อตั้งรากฐานด้วยการศึกษาแล้ว ก็ต่อยอดให้ศิลปะและอุตสาหกรรมนี้อยู่รอดพร้อมงอกงามต่อไปได้ ด้วยการก่อตั้ง Magelis หรือ ศูนย์พัฒนาเศรษฐกิจ เพื่อสนับสนุนและเพิ่มความแข็งแกร่งให้อุตสาหกรรมสร้างสรรค์และวัฒนธรรมได้เติบโต มีห้องสมุดมัลติมีเดีย L’Alpha เป็นแหล่งรวบรวมความรู้เกี่ยวกับการ์ตูนและทัศนศิลป์ มีพื้นที่ทำงานต่างๆ ไว้ให้บริการ อาทิ มีทุนสนับสนุนให้กับผู้ทำงานสายอาชีพนี้ ทั้งทุนด้านการออกแบบ ศูนย์นักเขียน ทุนช่วยเหลือด้านอสังหาริมทรัพย์สำหรับบริษัท ศูนย์บ่มเพาะธุรกิจ และอื่นๆ อีกมากมาย

          ด้วยนิเวศที่เป็นมิตรและส่งเสริมการเติบโตในสายอาชีพนี้เอง ทำให้ปัจจุบันมีนักเขียนการ์ตูนเกือบ 200 คนตั้งถิ่นฐานอยู่ในเมืองอ็องกูแลม และมีบริษัทที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการ์ตูนราว 30 แห่ง ทั้งสำนักพิมพ์ บริษัทลงสีและเขียนบท ฯลฯ ตั้งสำนักงานอยู่ นอกจากนี้ยังมีบริษัทอีกประมาณ 75 แห่งที่ผลิตแอนิเมชัน ศิลปะดิจิทัล และมัลติมีเดียด้วย

          โครงการพัฒนาเมืองทั้งหลายในอ็องกูแลมยังผนวกเอามิติทางวัฒนธรรมดังกล่าวเข้าไปในการคิดและดำเนินโครงการด้วย เช่น พัฒนาปรับปรุงที่ดินและอาคารเชิงพาณิชยเก่าซึ่งถูกทิ้งร้าง แปลงโฉมย่านแซงต์ซีบาคด์และริมตลิ่งแม่น้ำชาฮองเตอให้กลายเป็นที่จัดแสดงงานทัศนศิลป์ การบูรณาการเข้ากับโครงการฟื้นฟูศูนย์กลางเมืองขนาดเล็กของประเทศฝรั่งเศสที่ชื่อว่า ‘Action Coeur de ville’ และปรับปรุงเฟอร์นิเจอร์สาธารณะในเมือง รวมทั้งสัญลักษณ์ตามท้องถนนต่างๆ ด้วย

          อ็องกูแลมคือตัวอย่างเมืองที่คิดครบและเห็นภาพรวม เป็นนครเก่าแก่ที่มีวิสัยทัศน์มองไปข้างหน้า นับจากอดีตเมืองปราการรุ่มรวยวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ มีจุดเด่นทั้งด้านวรรณกรรมและอุตสาหกรรม แต่เมืองก็ไม่ได้หยุดตัวเองอยู่กับนิยามนั้น แต่ปรับเปลี่ยนเพื่ออยู่รอดและงอกงามด้วยการจับจังหวะชีพจรใหม่ๆ ให้ทัน แล้วพลิกเอาการ์ตูนซึ่งเป็นชีวิตใหม่ทางวัฒนธรรมมาเข้ากับต้นทุนเดิมของเมือง จนวันนี้อ็องกูแลมได้กลายเป็นสวรรค์ของคนรักการ์ตูนที่หากได้มาเยือนสักครั้งอาจทำให้ลืมไม่ลง

---

ที่มา

Angoulême comics festival: The power of the pencil (Youtube) 

เว็บไซต์ Angoulême International Comics Festival (Online)

French city of Angoulême celebrates half a century of comics and cartoons • FRANCE 24 English (youtube)

บทความ How Angoulême, France, Became a Street Art Capital (Online) 

ข้อมูล Quartier Manga 2024 (Online)

บทความ The Ninth Art: Comic Books (Online)

บทความ The Place of the 9th Art (Online) 

บทความ Top 5 Impressions from Angoulême Comics Festival (Online)

บทความ UNESCO Creative Cities Network (Online)

บทความ A locals’ guide to Angoulême, Frances cobbled-streeted comic book capital (Online) 

บทความ Angoulême – French capital of cartoons and comics (Online)

บทความ BD painted walls (Online) 

บทความ Angoulême Memories: Creators recall their favorite moments at the festival (Online) 

บทความ Angoulême Festival: manga as a headliner (Online) 

บทความ A weekend at Angoulême Comic Strip Festival (Online) บทความ Mad for mangas: Asia leaves its mark on Angoulême comics fest (Online)

Cover Photo: Festival International de la Bande Dessinée d’Angoulême